Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Sevilla

Diyila Dagbani Wikipedia
Sevilla
municipality of Spain
Pahi lanotary district of Seville, Mancomunidad de los Alcores, Comarca Metropolitana de Sevilla Mali niŋ
Yu'maŋliSevilla Mali niŋ
Zuliya wuhibuSevilla Mali niŋ
Dunia yaɣiliTuure Mali niŋ
TiŋaSpain Mali niŋ
TinzuɣuSevilla Mali niŋ
Din be shɛli polonaSeville Province, Kingdom of Seville Mali niŋ
Dini be shɛliComarca Metropolitana de Sevilla Mali niŋ
Be ni bee n pa kodoosheei zuɣuCanal de Alfonso XIII, Guadalquivir Mali niŋ
Located in/on physical featureBaetic Depression Mali niŋ
Tiŋgbaŋ yaɣili calinli37°23′19″N 5°59′42″W Mali niŋ
Office held by the head of governmentmayor of Seville Mali niŋ
Tiŋgbani zuɣ'lanaJuan Espadas Cejas Mali niŋ
Nira zaŋtiCreative Cities Network Mali niŋ
Contains settlementSevilla Mali niŋ
Fukimsi tiSt. Ildefonso Receiving the Chasuble from the Virgin, Palacio Municipal de Deportes San Pablo Mali niŋ
Significant eventViking raid on Seville, Siege of Seville, Siege of Seville Mali niŋ
Gɔhiri niE1 Mali niŋ
Tiŋgbani nahangbani kalinli41000–41099 Mali niŋ
Lahabaya dundɔŋ din mali dihitabilihttps://www.sevilla.org/ Mali niŋ
TuutaNO8DO Mali niŋ
Coat of armscoat of arms of the City of Seville Mali niŋ
Taarihi bachikpani dalinlihistory of Seville Mali niŋ
Patron saintFerdinand III of Castille Mali niŋ
Lansisi plati koodiSE Mali niŋ
Lihigu pubuCategory:Views of Seville Mali niŋ
Category for maps or plansCategory:Maps of Seville Mali niŋ
Map
E-Class

Sevilla nyɛla gbampiɛla tiŋ' titali, din nyɛ din be Spain

Seville (/səˈvɪl/ sə-VIL; Spanish: Sevilla, bɛ ni yɛri shɛli [seˈβiʎa] ) nyɛla tiŋzuɣu mini tiŋa din galisi paai Andalusia zuliya tiŋgbani shɛŋa Spain puuni, ka lahi nyɛ Seville tiŋgbani zuɣu. 

Di be River Guadalquivir kɔɣu naani, Iberia Peninsula southwest yaɣili.

---

Tiŋa mini niriba 

Yuuni 2024, Seville tinsi ni niriba kalinli nyɛla bɛ ni mali niŋ 686,741. Ka di metropolitan yaɣili maa mali niriba kamani 1.5 million. Di nyɛla tiŋa din galisi Andalusia, ka daɣiri na Spanish tiŋgbana puuni. 

Di "old town" yaɣili maa galisim nyɛ 4 square kilometres. Di puuni ka UNESCO duu din mali duunima ata be: Alcázar fɔŋ, Cathedral chiŋa, ni General Archive of the Indies

Seville Kom, ka di be Atlantic Ocean kom naai kamani 80km, nyɛla kom duu kara din be kɔɣu zuɣu tiŋa kamani Spain puuni. 

Andalusia tiŋzuɣu maa kum nyɛla din kpe kuli, kamani July mini August dabsili tuuli yuɣu ni tooi paai 35°C ni pahi.

---

Taarihi 

Romans nima daa pun mi li Hispalis. Muslim nima ni daa di li yuuni 711 nyaaŋa, bɛ daa boli li Ishbiliyah. Di daa leei Taifa of Seville zuɣu yuuna 11th century saha, Córdoba Caliphate ni daa gbaai nyaaŋa. Nyaaŋa Almoravids mini Almohads nima daa di li, hali ka Castile nima daa di li yuuni 1248. 

16th century, Seville daa leei tiŋa din be Europe din galisi, dama di daa nyɛla soya din che ka Spanish nima niŋdi trans-Atlantic daabiligu Casa de Contratación ni. 

Guadalquivir kɔɣu ni kom ni daa ŋmani, bɛ daa taɣi daabiligu maa chaŋ Bay of Cádiz. Yuuni 1680 ni 1717, bɛ daa taɣi Indies fleet ni Casa de Contratación zaa chaŋ Cádiz.

20th century ni, Seville daa nya Spanish Civil War yɛlha, ka lahi nya yaɣa din kpeera kamani Ibero-American Exposition yuuni 1929, ni Expo '92. Ka di daa leei Andalusia Autonomous Community tiŋzuɣu.


Yɛltɔɣa yɛliya ni Hercules (Heracles) n-nyɛ tiŋa maa tuuli nambu. Bɛ lahi boli o Melqart - Phoenicia nima Nyɛvuu. Bɛ yɛliya ni o daa tɔɣi Strait of Gibraltar chaŋ Atlantic, ka daa kpa daabiligu duunima Cádiz mini Seville saha ŋɔ.  

Tiŋa maa tuluɣili daa be "Cuesta del Rosario" jaangbo yaɣili. Di daa pili BC yuuni 8th. Saha ŋɔ Seville daa be kɔɣu Guadalquivir la puuni island.  

Archaeology nima ni daa gbubi yuuni 1999, bɛ daa nya niriba niŋbu shɛhirili Real Alcázar bini nɛma puuni din yi BC yuuni 8th–7th.  

Phoenicia nima mini Tartessians nima, ban daa nyɛ pre-Roman Iberia nima, daa boli li Hisbaal. Bɛ n-daa dii di Guadalquivir Valley saha ŋɔ.

Romans saha bɛ daa boli li Hispal ka nyaaŋa leei Hispalis. Hispalis daa leei daabiligu mini tuma duu kara zuɣu Hispania puuni. Ka Italica - saha ŋɔ Santiponce, din daa nyɛ Roman namdiba Trajan mini Hadrian dɔɣim shee, daa nyɛ Roman nima yiŋsi. A yi kana Santiponce mini Carmona a ni tooi nya Roman yela pam.

Seville puuni Roman yɛltɔɣa shɛŋa din be na zuŋɔ:  

Metropol Parasol bini nɛma puuni Antiquarium  

Kom kɔɣu tuhi shɛŋa  

Duu taafira tɔbu ata Mármoles Street  

La Alameda de Hércules tɔbu nima  

Patio de Banderas yaɣili Cathedral sani  

Tiŋa bini maa daa tuuli kpɛhi Julius Caesar saha, amaa Moor nima n daa labi mɛ li.

Roman nima nyaaŋa, Germanic zuliya nima - Vandals, Suebi, ni Visigoths - daa di Hispania Baetica 5th mini 6th century.

Middle Ages - Tuma saha  

Islam nima ni daa di Iberia Peninsula nyaaŋa, Musa ibn Nusayr daa di Seville (Spalis) yuuni 712 summer naa. Ammaa bɛ daa labi di li yuuni 713 July, o bia Abd al-Aziz ibn Musa ni, dama Visigoths nima ban daa chɛ li chaŋ Beja daa labi.  

Wali of Al-Andalus - Umayyad Caliphate tiŋgbani kpɛma daa be Seville hali ni yuuni 716. Nyaaŋa bɛ daa taɣi li chaŋ Córdoba.

Yuuni 9th century sunsuuni, Vikings nima daa kpɛ Seville (Ishbīliya) ka saɣi li. Bɛ daa paai 25th September 844, ka di li 1st October, ka be di ni dabsili 40 ka chɛ li.  

Umayyad saha, niriba pam daa nyɛla Muslim nima - Muladi, ka Christian mini Jewish nima gba be.  

Hali ni Almohads nima ni daa naan yi na yuuni 12th century, Seville daa lahi nyɛla Christian Archbishop so shɛli - Christian nima kpɛma Al-Andalus puuni.

Yuuni 1023 nyaaŋa, fitna of al-Andalus nyaaŋa, Abbadid zuliya daa kpai Taifa kingdom ka di tiŋzuɣu be Seville. Di daa leei bɔhimbu mini sabbu yaɣili. Almoravids nima daa di li yuuni 1091.

Almohads nima daa di li 17th January 1147. Bɛ daa labi mɛ tiŋa maa pam. Yuuni 12th century naabu, tiŋa bini maa puuni niriba daa paai 80,000.

Castile nima ni di li  

Yuuni 13th century, King Ferdinand III daa kpaŋsi o tɔbu ka kpa Seville 1247. O daa kpa kom zuɣu ka chɛ ka tiŋa maa ku tooi nya sɔŋsim. Tiŋa maa daa ti o nuu yuuni 1248 23rd November, yuun' 15 tɔbu nyaaŋa. Di ni daa tiŋa niŋda maa nyɛla niriba pam ni daa chɛ tiŋa maa.

Castile nima ni daa di li nyaaŋa, tiŋa maa daa lahi yiɣisi. Bɛ daa mɛ duunima pam - chiŋa kamani Seville Cathedral din daa pili 15th century Gothic nahingbaŋ ni. Moor nima duunima pam bɛ daa taɣi li leei Christian chiŋa. Moor nima fɔŋ maa daa leei Castile nam kpɛma yiŋa, ka nyaaŋa bɛ daa mɛ Alcázar - saha ŋɔ Spanish namdiba lahi diri di zuɣusaa Seville.

Manuel Pellicer Catalán yɛliya ni "Sevilla" yuli maa yila Phoenician yuli Spal ni na, ka di gb meaning "gbunni" bee "kɔɣu yaɣili". Di lahi pili Phoenician boli sefela "plain, valley". 

Romans saha bɛ daa boli li Hispalis. Muslim nima saha bɛ daa taɣi li Išbīliya (إشبيلية), dama Arabic puuni /p/ ku be. 

Muslim nima saha bɛ daa lahi boli li Ḥimṣ al-Andalus (حمص الأندلس), di nyɛla bɛ ni daa paai li ni Syria tiŋa Homs.

---

Havana Sevilla reading room

Tiŋa yɛltɔɣa: NO8DO 

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

NO8DO nyɛla Seville motto. Ninvuɣu shɛba yɛliya ni di gb meaning "No me ha dejado" - "O ku chɛ n ni". Di puuni "8" maa nyɛla madeja "sike". 

Di yɛlimaŋli ni yɛliya ni King Alfonso X daa ti o, saha shɛli o bia Sancho IV ni daa bɔri ni o deei o nam. 

Motto maa be Seville flag zuɣu, ka lahi be kom kɔbiga tɔbu shɛŋa, ni Christopher Columbus kubu Cathedral puuni

Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Bomma ni nyamma soya/Economy

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Baŋsim Bɔbu/Education

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Kaya ni taɣada/Culture

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Binkpɛra/Transportation

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]