Spain
| Pahi la | Tuure, European Union, Pyrenees–Mediterranean Euroregion, European Economic Area, Iberian Peninsula |
|---|---|
| Di pilli ni | 1715, 19 Silimin gɔli March 1812, 9 Silimin gɔli December 1931, 29 Silimin gɔli December 1978, 14 Silimin gɔli March 1516 |
| Yuli din nyɛ a balli | Reino de España, Espainiako Erresuma, Regne d'Espanya, Reino de España |
| Yu'maŋli | Reino de España, Espainiako Erresuma, Regne d'Espanya, Reino de España |
| Zuliya wuhibu | Reino de España |
| Yɛtɔɣa sabbu gahinda | ɪˈspanʲɪjə, esˈpaɲa, ˈspeɪn, ˈspɑːnɪɑ |
| Balli | Spaniards, Romani people |
| Siɣili-lana yuli | Hispania |
| Yɛltɔɣa din nyɛ tuma ni dini | Spanish |
| Tiŋgbani silima | Marcha Real |
| Kali | culture of Spain |
| Taachi | Plus ultra |
| Taachi sabbu | Plus Ultra |
| Dunia yaɣili | Tuure |
| Tiŋa | Spain |
| Tinzuɣu | Madrid |
| Wakati luɣili | UTC+01:00, UTC+02:00, UTC±00:00, UTC+01:00, Europe/Madrid |
| Be ni bee n pa kodoosheei zuɣu | Atlantic Ocean, Mediterranean Sea, Cantabrian Sea, Alboran Sea |
| Located in/on physical feature | Iberian Peninsula |
| Tiŋgbaŋ yaɣili calinli | 40°12′0″N 3°30′0″W |
| Coordinates of easternmost point | 39°52′36″N 4°19′37″E, 42°19′10″N 3°19′20″E |
| Coordinates of northernmost point | 43°47′28″N 7°41′21″W, 43°47′32″N 7°41′26″W |
| Coordinates of southernmost point | 27°38′31″N 17°58′51″W, 36°0′1″N 5°36′37″W |
| Coordinates of westernmost point | 27°42′15″N 18°8′0″W, 42°55′23″N 9°17′52″W |
| Highest point | Teide |
| Lowest point | Mina de Las Cruces |
| Din nyɛ gɔmnanti nyolini | parliamentary monarchy |
| Office held by head of state | monarch of Spain |
| Tiŋgban zuɣ'lana | Felipe VI of Spain |
| Office held by head of government | Prime Minister of Spain |
| Tiŋgbani zuɣ'lana | Pedro Sánchez |
| Has cabinet | Council of Ministers of Spain |
| Kpamba yaɣili | Government of Spain |
| Loo zalibu yaɣa | Cortes Generales |
| Saliya dibu kpamba ban be tooni | Supreme Court of Spain, Constitutional Court of Spain |
| Tingbani liɣiri | euro |
| Di tarisi ni | Andora, Portugal, Moroco, France, Gibraltar |
| Pɛyina | Spain |
| Duhubu yaɣili | right |
| Niɣilim buɣum polo puloku balishɛli | Europlug, Schuko |
| Taɣi | Hispanic Monarchy, Crown of Aragon, Spanish Empire, Kingdom of Aragon, First Spanish Republic |
| Ŋun bɔhim ŋa nyɛ | Spanish studies, hispanism |
| Lahabaya dundɔŋ din mali dihitabili | https://administracion.gob.es/ |
| Hasitagi | Spain, spain |
| Top-level Internet domain | .es |
| Tuuta | flag of Spain |
| Coat of arms | coat of arms of Kingdom of Spain |
| Geography of topic | geography of Spain |
| Nahingbaŋ | free country |
| Taarihi bachikpani dalinli | history of Spain |
| Adiini gahindili | non-denominational |
| most populous urban area | Madrid |
| Open data portal | Spain open data portal |
| Economy of topic | economy of Spain |
| Demographics of topic | demographics of Spain |
| Gregorian calendar start date | 15 Silimin gɔli October 1582 |
| Mobile country code | 214 |
| Tiŋgbani boligu zalikpana | +34 |
| Zuɣusaa zuɣusaa tangalimia lamba | 112, 061, 091 |
| GS1 tiŋgbani code | 840-849 |
| Lansisi plati koodi | E |
| Maritime lamba kalinli | 224, 225 |
| NCI Thesaurus ID | C17152 |
| Unicode bachinima | 🇪🇸 |
| Category for maps or plans | Category:Maps of Spain |

Spain nyɛla maŋsulunsi tiŋgbani n-be Tuure. Di nyɛla din be Europe nudirigu mini nuzaa polo ka ba daansi ni Gbansabila tingbana wulinpuhili polo. Dini n-nyɛ maŋsulinsi tingbani karili Europe nudirigu polo ka pahi tingbana anahi din mali daadam biɛligu pam Europe tingbana nangbanyini laɣingu ni. Di galisim ni yaliŋ Iberian Peninsula (kul' kara yaɣa) puuni, din ba daansi ni yaɣishɛli n pahi n-nyɛ Canary Islands, Eastern Atlantic Ocean yaɣili polo mi n-nyɛ; Balearic Islands, Western Mediterranean Sea; n ti pahi di kul' kara tiŋsi din be Ceuta mini Melilla, din kpe gbansabila tingbana ni.
Spain nyɛla tiŋgbani shɛli din bɛ southern mini Western Europe din badaansi ni North Africa maa. Di nyɛla din bɛ southernmost yaɣali Europe tingbani. Southern Europe puuni dini n nyɛ tiŋgbani kari ka European Union membership state puuni ka di nyɛ din do bunahi zuɣu di yi kana tiŋgbani shɛli din mali salo. Dini n galisi din kana Iberian Peninsula. Din lahi ba daansi ni tiŋ shɛŋa n nyɛ Canary Islands, Atlantic Ocean Eastern yaɣali, Western yaɣali Mediterran sea, nti pahi autonomous cities of Cueta mini Melilla din bɛ Mainland Africa. Peninsula Spain lahi ba daansi ni north yaɣa tiŋsi kamani France Andorra mini Bay of Biscay; east yaɣali mini South yaɣali mi Mediterranean sea mini Gibraltar ka west mi gba yaɣali Portugal mini Atlantic ocean. Spain tiŋ zuɣu mini din tiŋ kari nyɛla Madrid, tiŋ kari shɛŋa din pahi n nyɛ Barcelona, Valencial, Seville, Zaragoza Málaga, Murcia nti pahi Palma de Mallorca.
Saha waɣila puuni Iberian peninsula daa nyɛla Celts, Iberians ni Pre - Roman shɛba ni daa bɛ shɛli. Roman nim daa nyɛla ban dɛigi Iberian peninsula, dini n daa nam Province of Hispania, din daa ti lɛbi Romanised ka ti lahi lɛbigi krestiɛniti. Western Roman Empire lubu nyaaŋa,peninsula daa nyɛla Central Europe zuliya nima ni dɛigi shɛli, bi shɛba n nyɛ Visigoths ban daa zali Visigoth kingdom laToledo puuni. 8th century piligu,Peninsula nim daa nyɛla Umayyad Caliphate nim ni su shɛli ni Al- Andalus din bɛ Córdoba. Northern kristiɛn kingdom ni daa lanchi Reconquista, din daa nyɛ din yihira ka nahira musilisi zalisi peninsula puuni belabela, ka di daa chɛ ka Nasrid Kingdom of Granada lu. Dynastic Union of the Crown of Castile mini Crown of Aragon nim, Yuuni 1479 Catholic Monarchs puuni ka bɛ daa nyɛ laɣigu Spain tiŋgbani.
Yuuni shɛli bini daa bori ni baŋ duniya, Spain n daa bɛ tiŋsi maa zaa tooni ka daa nyɛ ban nyɛ duniya pali la, ban daa lahi nyɛ tuli ban gɔ n gili duniya za, bi daa lahi zali empire kari zaɣi yini bihiguni, ka di gili ka lahi kpaŋsi duniya zaa dabiligu. 18th century puuni Naeve Planta decrees nim daa pa su Spain Bourbon zɛmani, ka bi daa kpaŋsi nam zalisi.19th century daa di bi Nasara maa shahara zaŋ Chanŋ Peninsular tɔbu maa ni yuuni (1808-1814) bi mini Napoleonic force ni American colonies maa pam ni daa lu shɛm amid liberal -absolutist tɔbu ni maa ni. Lala wahala ŋu daa yina Spanish Civil tɔbu la ni (1936-1939 yuuni) mini Francoist Dictatorship yuuni (1939-1975). Democracy lavisibu na ni bi EU puuni kpebu, Spain daa nyɛla ban nyɛ taɣibu bi ariziki polo ni bi tiŋgbani lɛbigimsi polo. Spanish Golden Age la saha ( Siglo de Oro) Spanish ni taɣada nyɛla din gili duniya zaa balntɛi Western Europe nim mini American nima. Spanish nyɛla balli shɛli niriba ban kalinli gari 600 million ni yɛri shɛli ka di nyɛla bi zuliya yɛtɔli n bala, dini n nyɛ din pahi ayi bala puuni duniya zaa niriba ni yɛri pam ka lahi nyɛ Roman balli shɛli bini yɛri pam. Spain nyɛla din pahiri ayi zaŋ chanŋ niriba pam ni kaagi tiŋ shɛli. Ban n lahi zali World Heritage Sites pam ka lahi nyɛ tiŋ shɛli Europeans shikuru bihi pam ni bɛ.
Spain nyɛla Parliamentary Democracy mini Constitutional Monarchy, ka King Felipe Iv nyɛ tiŋgbani zuɣu lana, lɛbigimsi tiŋgbani, Spain nyɛla din bɛ tooni diyi kana ariziki polo duniya ni, di yi kana bomma polo bi nyɛla ban bɛ tooni duniya ni. Spain n nyɛ din pahiri anahi EU puuni di yi kana ariziki mini bomma polo. Spain nyɛla tiŋ shɛli ban kaya ni taɣada mali yaa hali ni yi tiŋ shɛŋa ni, bi lahi kpaŋsi bi kaya ni taɣada bi yi ti bɛ laɣiguni ni tiŋ shɛŋa bɛ forum, bani n nyɛ Europe nima mini Latin America nim ni paɣaisiri shɛba ka di nyɛla bi yali kura zuɣu.[1][2][3]
Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- ↑ Rivas Otero, José Manuel (2024-04-02). "Spain as the EU’s ‘champion’ in Latin America: elites, government trustworthiness, and free trade". Journal of Contemporary European Studies 32 (2): 510–523. DOI:10.1080/14782804.2023.2271846. ISSN 1478-2804.
- ↑ The European Union and Latin America: Renewing the Partnership after Drifting Apart (en-GB).
- ↑ Spain, the European Union and Latin America: Governance and Identity in the Making of 'New' Inter-Regionalism (en-US).









































- ↑ Red de Alta Velocidad. ADIF.
- ↑ Madrid supera el millón de latinoamericanos, uno de cada siete habitantes (20 December 2024).