Ŋun su:Sabon Harshe/Plants
Yi palo
- Blench, Roger (4 February 2012). Dagbani plant names. Kay Williamson Educational Foundation. Retrieved July 23, 2021.[1]
| Dagbanli | species | also |
|---|---|---|
| alepele bindi | Tridax procumbens | |
| apamaban | Ludwigia abyssinica | |
| asooma | turmeric | |
| bagaalua | Acacia nilotica | |
| balaŋgbini | Borreria octodon | Pandiaka heudelotii |
| baɣanga | P. reticulatum | |
| baŋlaɣu | Tephrosia purpurea | |
| bare kpandaa | Cassia absus | |
| baruŋgwini | Spermacoce stachydea | |
| benyoɣo tirigu | Acroceras zizanioides | |
| bibiretutuɣu | Cochlospermum planchoni | Cochlospermum tinctorium |
| bina | Cyperus articulatus | |
| birili | Hibiscus surattensis | |
| bim | Tephrosia vogelii | |
| biyoli simle | Alysicarpus ovalifolius | |
| bochaa | witchweed | |
| bugu | Tacca leontopetaloides | |
| buduni | Waltheria indica | Cleome viscosa |
| bukpuŋa | Erythrophleum africanum | |
| bulagbiriwo | Cissus | |
| bulasam | Sida acuta | |
| bulimbugu | Annona senegalensis | |
| buntibli | Stylochiton hypogaeus | |
| busapirigu | Feretia apodanthera | |
| chenchen dibga | Kohautia senegalensis | |
| chima | Pennisetum pedicellatum | |
| chincheeŋa | Entada africana | E. abyssinica |
| dakol sagaborli | Eugenia subherbacea | Fadogia agrestis |
| daŋkuŋa | Hymenocardia acida | |
| dasaa nyinyaɣu | Centaurea praecox | |
| daʒemam | Andropogon pseudapricus | |
| daʒuli | Gardenia | |
| daʒu naanaaɣa | Gardenia erubescens | |
| daʒu nimboɣu | Gardenia ternifolia | |
| daʒu tikpurili | Gardenia | |
| dinkpanyuli | Ageratum conyzoides | |
| filasiko | Senna alata | |
| firginli | Dioscorea bulbifera | |
| fulumfulaa | Commelina africana | |
| fuluŋfugu | Commelina | |
| fuukaɣli | Setaria pumila | Echinocloa crus pavoni |
| gaa | Diospyros mespiliformis | |
| gabliga | Balanites aegyptiaca | |
| gahaŋ gwolugu | Hannoa undulata | Quassia undulata ?; Cussonia arborea |
| galinʒegu | Ficus platyphylla | |
| galinʒelaa | Ficus iteophylla | Ficus glumosa var. glaberrima |
| gampilaa | Ficus thonningii | |
| gampilnyaŋ | Ficus polita | |
| garinyini | Acacia macrostachya | |
| garsabli | Combretum dolichopetalum | |
| garʒegu | Combretum paniculatum ssp. paniculatum | |
| gbanzabgoo | Acacia nilotica | |
| gbeba | Hyptis pectinata | |
| gbirga | Combretum molle | C. nigricans |
| gingatia | Strychos spinosa | |
| golinchema | Mimosa pigra | |
| gondili | Carica papaya | |
| goozie | Acacia dudgeoni | |
| gotaba | Alternanthera pungens | |
| guluŋguŋ | Nauclea latifolia | |
| gunaazua | Hoslundia opposita | |
| guŋa | Ceiba pentandra | |
| gwava | Psidium guajava | |
| jaŋ kunon nyuli | Boerhavia coccinea | |
| jaŋ sinsabga | Lannea sp. | |
| jaŋ yo korli | Polycarpa corymbosa | Kyllinga squamulata |
| jeŋgbe yogrli | Moringa oleifera | |
| jeŋkpibrigoo | Asparagus africanus? | |
| jiriyuŋ | Euphorbia balsamifera | |
| kaa | ? Cleome viscosa | |
| kagli | Pennisetum purpureum | |
| kalifi maalam | ? Evolvulus asinoides | |
| kambaŋa | Hannoa undulata | |
| kiŋkaŋa | Ficus gnaphalocarpa | |
| kiŋkaŋ salgu | Ficus capensis | |
| kiriŋa | Flacourtia flavescens | |
| kofe | Cyperus haspan | |
| konyirigo | Vossia cuspidata | |
| korinchi | Curculigo pilosa | |
| korintali | Pupalia lappacea | |
| korlaŋgbandi | Terminalia macroptera | |
| korli | Terminalia avicennioides; Terminalia glaucescens | |
| korliŋyaŋ | Terminalia macroptera | |
| kpaaliegu | ? Canavalia ensiformis | |
| kpaakpa | Elaeis guineensis | |
| kpagriga | Detarium senegalense | |
| kpagu | Raffia sudanica | |
| kpakpwele kushikom | Heteranthera callifolia | |
| kpalga | Securidaca longepedunculata | Detarium microcarpum |
| kpalsoɣu | Isoberlinia doka | |
| kpalso pielega | Isoberlinia tomentosa | |
| kpaŋguli | Afzelia africana | |
| kpansogwa | Heliotropum indicum | |
| kparacia | Oncoba spinosa | |
| kpargani | Cochlospermum planchoni | |
| kparipihiga | Sapium grahamii | |
| kpihiga | Blighia sapida | |
| kpiiŋŋoɣu | Boswellia dalzielii | |
| kpiliga | Pericopsis laxiflora | Afrormosia laxiflora |
| kpukpalga | Borassus aethiopicum | |
| kpuŋkpaŋgoŋ | Paspalum scrobiculatum | |
| kuga | Khaya senegalensis | |
| kulchi | Nymphaea lotus | |
| kulgoo | Acacia sieberiana | |
| kulima | Ipomoea aquatica | |
| kulkarli | Vetiveria nigritana | |
| kulsaa | Cyperus maculatus | Cyperus rotundus |
| kultii | Syzygium guineense | |
| kuluŋkuma | Tridax procumbens | |
| kunduŋ bogole | Cassia obtusifolia | |
| laam | Mucuna pruriens | |
| laŋgandili | ? Kigelia africana | |
| laŋgirndoo | Aeschynome afraspera | Chamaecrista mimosoides |
| laŋjiŋa | Prosopis africana | |
| lemu | Citrus | |
| liliŋga | Ximenia americana | |
| linliriŋ | Dioscorea lecardii | |
| looʒuli | Gomphrena celosoides | Evolvulus alsinoides; Sacciolepsis africana |
| lukpoɣu | Amorphophallus dracontioides | |
| luŋkuŋmaaŋa | Dioscorea macroura | |
| mamoŋmakpam | Stylosanthes mucronata | |
| manci | Acroceras zizanioides | |
| mani mabihege | Annona glauca | |
| maŋ mabele | Eclipta alba | |
| mbevele titoɣo | Cochlospermum planchonii | |
| mimiiŋa | Spondias monbin | |
| mopele moɣu | Cymbopogon giganteus | |
| mubane zowla | Euphorbia convolvuloides | |
| mumoɣtia | Spondias monbin | |
| naa naa kporosoŋ | Biophytum petersianum | |
| nagiyem | Vernonia cinerea ? | |
| naɣnyoontia | Entada africana | |
| nagsaa | Sporobolus jacquemontii | |
| nagtipcheriga | Ziziphus mauritiana | |
| nahi nyamere | Aneilema | |
| nansagli | Cyperus esculentus | |
| nansagti kpirli | Cyperus articulatus | |
| nanzili | Prosopis africana | |
| nazu | Piper guineense | |
| nee | Pterocarpus erinaceus | |
| neeŋahaba | Pterocarpus santalinoides | |
| nekyembilakosebegeoto | Uraria picta | |
| noloɣu kamli | Solanum | |
| nooma bihili | Euphorbia hirta | |
| ŋampoo | Bridelia | |
| ŋariŋa | Vitex doniana | Vitex grandifolia |
| ŋonsuri | Pupalia lappacea | Gomphrena celosoides |
| ŋmaaŋniŋ kaɣu | Panicum fluviicola | |
| ŋmani ma bihili | Euphorbia hirta | |
| nyaŋi | Acacia hockii | |
| nyerkobga | Vernonia guineensis | |
| nyimsili | Azadirachta indica | |
| nyomsili | Citrus aurantifolia | |
| nyoo | Daniellia oliveri | |
| nyulinyima | Ocimum basilicum | |
| paɣvieliɣu kushihi kom | Marantochloa cuspidata | |
| pakurgu pyele | Scleria naumanniana | |
| paŋdam | Gladiolus | |
| pieɣu nyemari | Urena lobata | |
| pielaalom | Aristida kerstingii | |
| pirimpielgu | Andropogon gayanus | |
| piriŋkpaŋ | Imperata cylindrica | |
| poloponkore | Melochia corchorifolia | |
| poluole maani | Aneilema mortonii | |
| puhuga | Tamarindus indica | |
| puhu wuni | Faidherbia albida | |
| pulumpuŋ | Sterculia setigera | |
| pumponchia | Strychnos spinosa | |
| saa | Sporobolus subglobosus | |
| saabirli | Hibiscus | wild kenaf |
| saayambuli | Phyllanthus pentandrus | |
| salinvogu | Corchorus aestuans | |
| sambaŋ kana | ? Sida acreta | |
| sampeeŋa | Crossopteryx febrifuga | |
| saŋkaŋle | Physalis angulata | |
| saweni | Sansevieria liberica | |
| selem vɔɣɔ | Hydrolea palustris | |
| sheɣu | Mitragyna inermis | |
| shiiya | Anogeissus leiocarpus | |
| shim | Indigofera | |
| shindazugu | Jatropha curcas | |
| silimiin tikpulakum | Cassia | |
| sansabga | Lannea acida | |
| sinsabgbetilga | Lannea barteri | Lannea nigritana |
| sinsabli | Lannea acida | |
| sinsabpiegu | Lannea velutina | |
| siɣirili | Pseudocedrela kotschyi | |
| soɣlakabga | Eugenia subherbacea | Fadogia agrestis; Echinocloa obtusiflora |
| soso | Luffa cylindrica | |
| susuɣra | Securinega virosa | |
| taaŋa | Vitellaria paradoxa | |
| taba dugu nyurgu | Aeschynome afraspera | |
| takpariga loori | Cochlospermum planchoni | |
| taŋkoro | Icacina senegalensis | Icacina oliviformis ? |
| taŋjibga | Erythrina senegalensis | |
| tariŋguli | Curculigo pilosa | |
| tikublaakum pierli | Cassia obtusifolia | |
| tikublaakum sabinle | Cassia occidentalis | |
| tiŋkpam | Sesbania sesban | |
| tipielga | Stereospermum kunthianum | |
| tizoo | Tapinanthus heteromorphus | |
| tohabagiŋgu | Bauhinia rufescens | |
| toli bindi | Melanthera scandens | |
| tua | Adansonia digitata | |
| vabga | Bombax buonopozense | |
| vavayi | Trianthema portulacastrum | |
| walapugu | Calotropis procera | |
| warfaa | Acacia dudgeoni | |
| wawa | Cyphostemma adenocaulis | Cissus gracilis |
| wobtia | ? Kigelia africana | |
| woɣmoɣu | Monechma ciliatum | |
| wolfaa | Acacia gourmaensis | Acacia hockii |
| worsimli | Zornia glochidiata | Alysicarpus ovalifolius |
| wublim | Striga hermontheca | Striga brachycalyx |
| wuunliɣri | Pandiaka involucrata | |
| yabga | Strophanthus hispidus | |
| yihim | Setaria pallide fusca | Sorghum arundinaceum; Ischaemum rugosum |
| yinyaŋ | Rottboelia cochinchinensis | |
| yiŋ bina | Cyperus articulatus | |
| yiriginli | Cyperus articulatus | |
| yogrli | ? Adenopus breviflorus | |
| yokaɣalaŋga | Mitragyna inermis | |
| rokpali | Securidaca longepedunculata | |
| yolga | Grewia mollis | |
| yo naazuwa | Allophylus africanus | |
| yotuŋa | Cissus palmatifida | |
| yuleŋga tabele | Combretum nigricans | |
| yuriŋa | Combretum cinereipetalum ssp. geitonophyllum | Combretum molle |
| yuriŋ koŋa | Combretum | |
| zaaŋkuŋa | Ficus | |
| zabliga | Lawsonia inermis | |
| zahiŋkoloɣu | Hyparrhenia rufa | |
| zalinzaa | Indigofera | |
| zaŋkuga | Ximenia americana | |
| zaŋgurum | Acacia hockii | |
| zarli | Anchomanes welwitschii | |
| zolkurigu | Entada africana | |
| zugubetia | Stereospermum kunthianum | |
| zuŋguli kukua | jujube tree | |
| ʒegoli | Maytenus senegalensis | |
| ʒinyurigu | Aspilia africana | Portulaca foliosa |
Queries
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Blench's compilation from Tony Naden's notes:
| Dagbanli | species | also |
|---|---|---|
| aneta | Croton lobatus | |
| bakpa | Elaeis guineensis | |
| bamrog | Paspalum scrobiculatum | |
| biyebingira | Vernonia colorata | |
| biyengawu | Ampelocissus bombycina | |
| boboroa | Amaranthus viridis | |
| boŋ kapala | Parinari curatellifolia | |
| buruguni | Tephrosia flexuosa | T. platycarpa |
| dandoŋgunle | Mollugo nudicaulis | |
| deborisaa | Aspilia africana | |
| diesima | Commelina africana | |
| duo ngeman | Hyptis suaveolens | |
| gundosollo | Sphenostylis stenocarpa | |
| hunglade | Monechma ciliatum | |
| kpalaŋa | Afzelia africana | |
| krosima | Cynometra vogelii | |
| kumdandar | Borreria radiata | |
| larapiri | Maranthes polyandra | |
| leŋgerigoŋgo | Stereospermum kunthianum | |
| namihyi tanguwa | Ludwigia hyssopifolia | |
| nanʒido | Amblygonocarpus andongensis | |
| narga | Commiphora africana | |
| nchendua | Asystasia gangetica | |
| ŋodolega | Dalbergia saxatilis | |
| ŋgurun | Dichrostachys cinerea | |
| nyera | Acacia macrostachya | |
| pagretega | Marantochloa cuspidata | |
| pampiga | Excoecaria grahamii | Sapium grahamii |
| papalatutubu | Parinari curatellifolia | |
| powanyakruga zuperi | Pandiaka heudelotii | |
| sagbe | Pterocarpus erinaceus | |
| sansaŋwa | Capparis tomentosa | |
| sumbie | Heeria insignis | |
| tachale | Combretum fragrans | |
| tauai | Indigofera | |
| trindobaga | Eriosema griseum | |
| ukpali | Ipomoea argentaurata | |
| ulaŋkwana | Annona senegalensis | |
| wookpargu | Desmodium gangeticum | |
| yokharaugu | Strychnos spinosa | |
| zuguli koŋa | Entada africana |
- ↑ Blench, Roger (4 February 2012). Dagbani plant names. Kay Williamson Educational Foundation. Retrieved July 23, 2021.