Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Sophia Akuffo

Diyila Dagbani Wikipedia
Sophia Akuffo
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Voice
Justice of the Supreme Court of Ghana (en) Translate

1995 - 2019
Chief Justice of Ghana (en) Translate

Silimin gɔli June 19, 2017 - Silimin gɔli December 20, 2019
Dɔɣim yuliLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Akropong (en) Translate, Silimin gɔli December 20, 1949 (run 76)
O ya TiŋgbaŋGhana
ResidenceLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
A ya balliLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Kpibu sheeLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Ŋ-ŋɔ kumLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Ŋun ku o n-nyɛLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Paɣa/yidanaLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Ŋun na bi niŋ amiliyaLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
DaŋLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Education
Shikuru shɛli o ni chaŋHarvard Law School (en) Translate
Parliament Hill School (en) Translate
Wesley Girls' Senior High School
Ghana School of Law (en) Translate
Shɛhira gbaŋLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Baŋdiba ni bɔhindi so saniLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Dɔɣitɛ shikurubilaLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibuSilmiinsili
Twi (en) Translate
Shikuru bila zaŋ tiLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
KariŋbiaLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Tuma
Tumapolitician (en) Translate, sariya dira, sariya ŋmaara ni jurist (en) Translate
Participant inLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Position played on team / specialityLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
TimsimLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
DubuLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Tuma sheeAnkara ni Arusha (mul) Translate
Ŋun kpuɣi o tumaLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Pin' shɛŋa o ni dee
Pii zali
Influenced byLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Nira zaŋtiLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
LaɣinguLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
YupapaaLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Nuu tuunbaŋsim balibuLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Kukoli pubuLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Fach vocal classificationLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
BinkumdiliLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Record labelLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Linjima yaɣiliLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Soojɛnima kpamli kpamliLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
ZabiliLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Saha sagbanaLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
AdiiniLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Adiini zaliguLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
O ni be paati shɛli niLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
IMDbLua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
E-Class

Sophia Abena Boafoaa Akuffo JSC daa nyɛla Ghana Chief Justice[1] zaŋ gbaai yuuni 2017 ti kpa silimiin-goli December 2019. Pɔi o piibu ŋɔ, o daa nyɛla Jaagi(Judge) nti Ghana Supreme Court (Kootu) tum yuuni 1995.

Silimiin-goli May biɛɣu piiya ni yini dali yuuni 2017 ka tiŋgbani zuɣulana, jilimalana Nana Akufo-Addo daa pii o n lɛbi Alikaali kpɛma nti Supreme Kootu Ghana, naɣila jintɔraba ban be jinaduu nti saɣiti. Akufo-Addo daa chɛ mi ka o po pɔri silimiin-goli June biɛɣu piiya ni awɔi yuuni 2017 (19th June 2017) n pahiri piiya ni ata Ghana Alikaali kpamba puuni. O sariya dibu bahigu daa nyɛla silimiin-goli November biɛɣu piiya ni anii (18th November 2019) ka Supreme Kootu saɣiti ni di tu ni bɛ ʒiini bakɔi pahigu ni holidays dabisa n diri sariya din nyɛ talahi. O daa lahi di alizama m paɣiri tiŋgbani zuɣulana kuronima kaman Atta Mills ŋun daa wuhi o Taxation Ghana Law School ka daa lahi pii o nti African Court of Human and People's rights Ethiopia.

O daa lahi di alizama tiŋgbani zuɣulana kuro Jerry Jonh Rawlings gba ni daa pii o kpehi Supreme Kootu yuuni 1995, ka tiŋgbani zuɣulana kuro John Agyekum Kuffour gba daa pii o nti African Court of Human and People's rights Ethiopia yuuni 2006. O daa lɛbila Kootu zuɣulana kadi nyɛla tiŋgbani zuɣulana kuro John Dramani Mahama n daa tabi soŋ ka tiŋgbani zuɣulana Nana Akufo-Addo pii o Chief Justice.

O daa nyɛla Presbyterian miniser bia, o daa chaŋ Wesley Girls High school o Secondary shikuru saha Cape Coast, nti deei o Bachelor of Law degree University of Ghana, n tirisi chaŋ Ghana School Of Law nti lɛbi Alikaali niri. O daa bohim la looya tali Nana Akufo-Addo sani. O mali la Master's degree Law din yi Harvard University din America.[2]

Sophia Akuffo nyela Governing Committee of the Commonwealth Judicial Education Institute puuni yino n lahi nyɛ Daambilo nti Dispute Resolution buɣibahi(Task force) yuun gbaliŋ. Silimiin-goli January yuuni 2006, ka bi daa pii o n lɛbi African Court on Human and People's Rights tuuli Alikaali kpɛma. Piligu bi daa pii o la yuma ayi, n daa labi pii o hali ni yuuni 2014 ka o daa nyɛ zuɣulana (President) ni wulana (Vice President) nti Kootu maa.

Silimiin-goli May biɛɣu piiya ni yini dali yuuni 2017 ka tiŋgbani zuɣulana, jilimalana Nana Akufo-Addo daa pii o n lɛbi Alikaali kpɛma nti Supreme Kootu Ghana, naɣila jintɔraba ban be jinaduu nti saɣiti. Akufo-Addo daa chɛ mi ka o po pɔri silimiin-goli June biɛɣu piiya ni awɔi yuuni 2017 (19th June 2017) n pahiri piiya ni ata Ghana Alikaali kpamba puuni. O sariya dibu bahigu daa nyɛla silimiin-goli November biɛɣu piiya ni anii (18th November 2019) ka Supreme Kootu saɣiti ni di tu ni bɛ ʒiini bakɔi pahigu ni holidays dabisa n diri sariya din nyɛ talahi. O daa lahi di alizama m paɣiri tiŋgbani zuɣulana kuronima kaman Atta Mills ŋun daa wuhi o Taxation Ghana Law School ka daa lahi pii o nti African Court of Human and People's rights Ethiopia.

O daa lahi di alizama tiŋgbani zuɣulana kuro Jerry Jonh Rawlings gba ni daa pii o kpehi Supreme Kootu yuuni 1995, ka tiŋgbani zuɣulana kuro John Agyekum Kuffour gba daa pii o nti African Court of Human and People's rights Ethiopia yuuni 2006. O daa lɛbila Kootu zuɣulana kadi nyɛla tiŋgbani zuɣulana kuro John Dramani Mahama n daa tabi soŋ ka tiŋgbani zuɣulana Nana Akufo-Addo pii o Chief Justice.

New Patriotic Party Vrs Attorney General (ka bi daa lahi booni li CIBA case) 1997 ICHRL 24 (12th March, 1997)

Akuffo ni daa chɛ tuma n-nyɛ Chief Justice yuuni 2019, silimiin-goli March biɛɣu pishi anii dali yuuni 2020 ka tiŋgbani zuɣulana Nana Akufo-Addo daa pii o ni o lɛbi daambilo nti COVID-19 National Trust Fund shɛli bɛni daa kpa coronavirus doro la saha.

  1. ↑ Justice Sophia Akuffo appointed new Chair of University of Ghana Governing Council - MyJoyOnline.com (en-US) (2021-07-26).
  2. ↑ Sophia Akuffo, Biography.