Adisadel College
| Di pilli ni | 1910 |
|---|---|
| Yu'maŋli | Adisadel College |
| Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibu | Silmiinsili |
| Ŋun pili | Temple Hamlyn |
| Taachi sabbu | vel primus vel cum primis |
| Tiŋa | Ghana |
| Din be shɛli polona | Cape Coast Metropolitan District, Central Region |
| Tiŋgbaŋ yaɣili calinli | 5°7′16″N 1°15′54″W |
| Di duzuɣu shee | Cape Coast |
| Nahingbana | black, white |
| Ŋun wuhira | Ghana Education service (GES) |
| Soli daadiresi | P.O.Box 83 |
| Lahabaya dundɔŋ din mali dihitabili | http://www.adisadelcollege.net |

Adisadel College nyɛla bidibsi noli karimbisarinsi karinzoŋ din be Cape Coast

Adisadel College, sokam ni mi shɛli "Adisco" la nyɛla Anglican bidibsi noli karimbisarinsi karinzɔŋ din be Cape Coast.[1] Rt. Rev. Nathaniel T Hamlyn n daa nye ŋun kpa li 1910 yuuni puuni.[2] Adisadel College nyɛla Ghana secondary shikuriti kura la ni puun i.[3] Africa Almanac daa pu shikuru ŋɔ n-sɔŋ pia zuɣu shikuruti kɔbga shɛŋa ban mali kpaŋmaŋa pam zaŋ chaŋ shikuru baŋsim suŋ zaŋ le shikurubihi polo puuni, shikurubihi maa kpaŋmaŋa polo, pɔhim zuɣu mini lahibali niŋ bayana n-ti salo polo, n-ti pahi shikurubihi kura yɛlniŋda mini shikuru maa zaashee polo biɛhigu ni Africa tingbani puuni la kɔbiga puuni vaabu pia 2003 yuuni la.[4][5] Lahibali din yina YEN 2024 yuuni la puuni wuhiya ni punpɔŋɔ, di nyɛla WAEC nima ni nya shɛli ka di nyɛ din pahi Sinia Haai Shikur' maŋa shɛŋa din be Ghana[6][7] ka lahi nyɛ shikuru suŋ m-be Cape Coast[8] according to the YEN din be 2024 yuuni.
Taarihi
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Adisadel daa nyala bɛ ni kpa sheli 1910 yuuni yaari sheli daa beni ka be boonili "Topp Yard" puuni din mini Christ Church shikuru, daa baɣi taba di ba daansi ni Cape Coast Castle la. Shikuru maa daa pilimi ni bidibsi pihita yini ka, ka di ni daa ti paai 1935 yuuni, ka di daa zoogi paai n ni tooi kpuɣi shikuru bihi kɔbshiiyi. Shikuru duri maa daa yeli giya 1950 yuuni Maxwell Fry mini Jane Drew n-daa yeligi li.[9] Shikuru bihi kpuɣibu daa nyala din du hali n ti paai kɔbsinu ni pihinahi ni anu, 1960 yuuni saha sheli shikuru maa ni daa ti puhuri bi yuun pihinu chuɣu.zaŋ chaŋ saha shɛli shikuru maa ni daa ti puhiri bi yuun kɔbga chuɣu, 2010 yuuni, Adisadel daa nyaa ban ni tooi fuhi Shikuru bihi kaman tuhuli ni kɔbsinu ni karimbanim pihiwɔi ni ata.
Ŋun daa nyɛ nye ŋun gari tooni ka shikuru maa n-nyɛ Rt. Rev. Nathaniel Temple Hamlyn, o daa nyɛla ŋun yaligiri dolodolo tali baŋsim ka daa lahi nye Accra Anglica nim churchi kpema 1908 mini 1910 yuuni sunsuuni. Hamlyn's hankali daa nyɛmi ni o mɛ shikuru ka di viɛligi bɛ zilinli n-ti bi'dibsi wuhibu Anglicans ni ni be colony, ni ka lahi mɛ shikuru duri din yɛn wuhiri tingbana ni ti also clergy.
Adisadel College nyɛla din pahi zaɣa kura ayi din be secondary shikuru Ghana ni Mfantsipim Shikuru nyaaŋa, an arch rival din daa mali zaŋ tiMethodist Church 1876 yuuni la. Adisco gba nyɛla din gba be shikuru shɛŋa din du la puuni din be saharan Africa puuni.[10]
Uniform Di shikuru leega nyɛla zaɣ'sabinli ni zaɣ'ʒee striped shirt and gingam sabinli, directly reflecting the primary colours of the college. Bɛ yunifom kom maa biɛhigu chemi ka bɛ pa Adisco shikurubihi maa yuli m boli ni "zebra boys". Bɛ ni daa zaŋ shikuru nɛma ŋɔ 1990s yuuni, shikurubihi ban daa nyɛ shikurubihi kura daa zali shɛli din daa yina dibaa anu puuni din nyɛ stream wore blue shirts and brown khaki shorts, ka ban be Sixth Form nii yeri leega piɛlli mini jinjam zaɣ'tankpaɣu. Adisadel College n-daa piligu secondary school din be i Ghana taarihi ni din nyɛ zaɣ'gahindili cloaks for its prefects – zaɣ'ʒee n-zaŋ ti bɛ zuɣulana, blue for the other prefects, and green for the assistants – ka zalgu ŋɔ kuli zaya haali ni saha ŋɔ.[10] Amaa di mini shikuru cadet corp pa yim, shɛli polo commander and second-in-command of the cadet be ni mali be cloaks din be laurel green, ni adjutants di mini regemental sargeant majors be ni mali be dini din nyɛ royal blue. Bɛ cloaks ni tooi nyɛ waliginsim n-ti prefects shɛba ka di nyɛla di waliginsim din be camouflage fabric din be leega mini nyingɔli ni.
Curriculum
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Business
- General Science
- Visual Arts
- General Arts[11]
Extracurricular activities
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Bɛ Bukunima
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Adisadel On The Hill: The History (1910–2010), John Samuel Pobee, mini Vicar General n-ti Anglican Diocese of Accra n daa n-yihi li na. Bɛ daa n-yihila lala buku ŋɔ n-wuhi salo silimin gɔli March yuuni 2010 puuni, ka bɛ nia daa nyɛ ni di mini lala shikuru ŋɔ centenary anniversary niŋ didahinyini puuni.
- Bɛ ni boli buku shɛli ni The Owl is la nyɛla chiruli kam puuni takarigbana shɛŋa bɛ ni mali n-talindi bɛ shikurubihi shɛba ban na be bɛ nuuni mini ban nyɛ lala Adisadel College maa shikurubihi kura .[12]
- Reminiscences of Adisadel - Di nyɛla taarihi lahibali jia shɛli bɛ ni zaŋ alikalim m-mɛ ka ŋa nyɛ lala ADISADEL COLLEGE maa G. McLean Amissah daa n yihi li na yuuni 1980 la ni.
- Reminiscences Of Adisadel College 1970-1975. Editors: Dr Paul Mensah; Dr Kwesi Bentum, Accra, Ghana: Buck Press Ltd, 2017, ISBN 978-9988-2-7402-3.
Di Shikurubihi kur'shɛba Ban Mali Milinsi Biɛhigu ni
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Head of State: Akwasi Amankwa Afrifa
- Scientists: Ave Kludze, Thomas Mensah, Nii Quaynor
- Speakers of Parliament: Rt.Hon Jacob Hackenburg Griffiths-Randolph, Rt.Hon Ebenezer Sekyi-Hughes
- Chief Justices: Justice George Kingsley Acquah, Justice Philip Edward Archer, Justice Edward Kwame Wiredu n ti pahi Justice Robert John Hayfron-Benjamin(Botswana)
- Supreme Court judges: Justice Koi Larbi, Justice Henry K. Prempeh, Justice Charles Hayfron-Benjamin n ti pahi Justice Anselmus Kludze
- Attorney-Generals of Ghana: Edward Nathaniel Moore, Godfred Yeboah Dame
Karimba'kpeen Kura
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]| Yuli | Toondaantali pilibu yuuni | Toondaantali naabu yuuni | |
|---|---|---|---|
| G. B. Brown BA | 1910 | 1910 | |
| B. P. Haines MA | 1910 | 1910 | |
| G. B. Brown BA | 1910 | 1912 | |
| Hugh Hare MA(Oxon) | 1913 | 1914 | |
| R. Fisher MA(Cantab) | 1914 | 1918 | |
| W. Hutton Mensah | 1918 | 1924 | |
| S. R. S. Nicholas MA DTh(Durham) | 1924 | 1929 | |
| A. J. Knight MA LLB(Cantab) | 1929 | 1937 | |
| R. D. Hudson MA(Oxon) | 1938 | 1940 | |
| W. G. Harward MA(Oxon) | 1947 | 1952 | |
| T. J. Drury MA(Cantab) | 1959 | 1963 | |
| R. T. Orleans-Pobee BA(Lond) MEd(Springfield) | 1963 | 1974 | |
| E. A. Jonah BA(Legon) | 1974 | 1982 | |
| R. K. Ayitey BA(Ed.) | 1982 | 1991 | |
| J. F. K. Appiah-Cobbold BA PGC. | 1991 | 1995 | |
| J. E. C. Kitson BA PGCE) | 1995 | 2004 | |
| H. K. K. Graham BSc(Hons) PGCE | 2005 | 2014 | |
| William Kusi Yeboah | 2014 | 2019 | |
| Francis Kwame Agbedanu | 2019 | 2020 | |
| Samuel Agudogo | 2021 | Hali ni zuŋɔ |
Pin'gahinda shɛŋadin yoli n-nya
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Bɛ daa nyɛla ba di tuuli yuuni 2016 (ka nye ban dɔni ayi zuƔu bu'nahi zuƔu) baŋsim gburigibu n ti shikuru bihi bɛ ni bɔli National Science and Maths Quiz[13]
- Bɛ daa nyɛla ba di tuuli yuuni 2016, 2017, 2018, n ti pahi 2019 National Hockey Championship deen gɔɣu / Citizens International Inter-Schools (CIIS) Hockey deen gɔɣu.[14]
- Bɛ daa nyɛla ba di tuuli yuuni 2021 National Robotics Championship gbaŋsim gburigibu.[15]
Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- ↑ Floods in Cape Coast: Fire Service rescues trapped pupils (en-gb) (12 June 2015).
- ↑ Mutuku, Ryan (2021-01-21). Top 10 Senior High Schools in the Central Region of Ghana in 2024 (en).
- ↑ Top 10 Oldest Senior High Schools in Ghana - Myshsrank (en).
- ↑ Adisadel College (en-GB).
- ↑ top20highschools (1 October 2003). “The research leading up to the publication of the 100 Best High Schools in Africa began with the launching of the website in December 2000.”
- ↑ Kumi Robert (12 March 2023). Top 50 Senior High Schools In Ghana 2023 (en-US).
- ↑ Mwendwa, Venic (2023-05-16). 100 best senior high schools in Ghana (WAEC standard) 2023 (en).
- ↑ Mutuku, Ryan (2021-01-21). Top 10 Senior High Schools in the Central Region of Ghana in 2024 (en).
- ↑ Holl, Jessica (4 February 2013). Fry and Drew: From the Archives.
- 1 2 Adisadel Historical Sketch. adisadelonline.
- ↑ Adisadel College.
- ↑ Owl on the web. adisadelonline.
- ↑ Arku, Jasmine (29 June 2016). Adisadel College wins 2016 National Science and Maths Quiz (en-gb).
- ↑ CIIS Hockey Fiesta: Edinaman dethrones K Gee while ADISCO makes it four. (en) (18 June 2019).
- ↑ (Photos) Adisadel College wins National Robotics Championship - Supadupanews.
- 1910 establishments in the Gold Coast (British colony)
- Anglican schools in Africa
- Boarding schools in Ghana
- Boys' schools in Ghana
- Cape Coast
- Christian schools in Ghana
- Educational institutions established in 1910
- High schools in Ghana
- Education in the Central Region (Ghana)
- Anglicanism in Ghana
- Pages using the Kartographer extension