Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Adisadel College

Diyila Dagbani Wikipedia
Adisadel College
shikuru, public institution, high school
Di pilli ni1910 Mali niŋ
Yu'maŋliAdisadel College Mali niŋ
Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibuSilmiinsili Mali niŋ
Ŋun piliTemple Hamlyn Mali niŋ
Taachi sabbuvel primus vel cum primis Mali niŋ
TiŋaGhana Mali niŋ
Din be shɛli polonaCape Coast Metropolitan District, Central Region Mali niŋ
Tiŋgbaŋ yaɣili calinli5°7′16″N 1°15′54″W Mali niŋ
Di duzuɣu sheeCape Coast Mali niŋ
Nahingbanablack, white Mali niŋ
Ŋun wuhiraGhana Education service (GES) Mali niŋ
Soli daadiresiP.O.Box 83 Mali niŋ
Lahabaya dundɔŋ din mali dihitabilihttp://www.adisadelcollege.net Mali niŋ
Map

Adisadel College nyɛla bidibsi noli karimbisarinsi karinzoŋ din be Cape Coast

Anfooni din wuhiri Campus "Santa City" Adisadel College dundɔŋ ni

Adisadel College, sokam ni mi shɛli "Adisco" la nyɛla Anglican bidibsi noli karimbisarinsi karinzɔŋ din be Cape Coast.[1] Rt. Rev. Nathaniel T Hamlyn n daa nye ŋun kpa li 1910 yuuni puuni.[2] Adisadel College nyɛla Ghana secondary shikuriti kura la ni puun i.[3] Africa Almanac daa pu shikuru ŋɔ n-sɔŋ pia zuɣu shikuruti kɔbga shɛŋa ban mali kpaŋmaŋa pam zaŋ chaŋ shikuru baŋsim suŋ zaŋ le shikurubihi polo puuni, shikurubihi maa kpaŋmaŋa polo, pɔhim zuɣu mini lahibali niŋ bayana n-ti salo polo, n-ti pahi shikurubihi kura yɛlniŋda mini shikuru maa zaashee polo biɛhigu ni Africa tingbani puuni la kɔbiga puuni vaabu pia 2003 yuuni la.[4][5] Lahibali din yina YEN 2024 yuuni la puuni wuhiya ni punpɔŋɔ, di nyɛla WAEC nima ni nya shɛli ka di nyɛ din pahi Sinia Haai Shikur' maŋa shɛŋa din be Ghana[6][7] ka lahi nyɛ shikuru suŋ m-be Cape Coast[8] according to the YEN din be 2024 yuuni.

Adisadel daa nyala bɛ ni kpa sheli 1910 yuuni yaari sheli daa beni ka be boonili "Topp Yard" puuni din mini Christ Church shikuru, daa baɣi taba di ba daansi ni Cape Coast Castle la. Shikuru maa daa pilimi ni bidibsi pihita yini ka, ka di ni daa ti paai 1935 yuuni, ka di daa zoogi paai n ni tooi kpuɣi shikuru bihi kɔbshiiyi. Shikuru duri maa daa yeli giya 1950 yuuni Maxwell Fry mini Jane Drew n-daa yeligi li.[9] Shikuru bihi kpuɣibu daa nyala din du hali n ti paai kɔbsinu ni pihinahi ni anu, 1960 yuuni saha sheli shikuru maa ni daa ti puhuri bi yuun pihinu chuɣu.zaŋ chaŋ saha shɛli shikuru maa ni daa ti puhiri bi yuun kɔbga chuɣu, 2010 yuuni, Adisadel daa nyaa ban ni tooi fuhi Shikuru bihi kaman tuhuli ni kɔbsinu ni karimbanim pihiwɔi ni ata.

Ŋun daa nyɛ nye ŋun gari tooni ka shikuru maa n-nyɛ Rt. Rev. Nathaniel Temple Hamlyn, o daa nyɛla ŋun yaligiri dolodolo tali baŋsim ka daa lahi nye Accra Anglica nim churchi kpema 1908 mini 1910 yuuni sunsuuni. Hamlyn's hankali daa nyɛmi ni o mɛ shikuru ka di viɛligi bɛ zilinli n-ti bi'dibsi wuhibu Anglicans ni ni be colony, ni ka lahi mɛ shikuru duri din yɛn wuhiri tingbana ni ti also clergy.

Adisadel College nyɛla din pahi zaɣa kura ayi din be secondary shikuru Ghana ni Mfantsipim Shikuru nyaaŋa, an arch rival din daa mali zaŋ tiMethodist Church 1876 yuuni la. Adisco gba nyɛla din gba be shikuru shɛŋa din du la puuni din be saharan Africa puuni.[10]

Uniform Di shikuru leega nyɛla zaɣ'sabinli ni zaɣ'ʒee striped shirt and gingam sabinli, directly reflecting the primary colours of the college. Bɛ yunifom kom maa biɛhigu chemi ka bɛ pa Adisco shikurubihi maa yuli m boli ni "zebra boys". Bɛ ni daa zaŋ shikuru nɛma ŋɔ 1990s yuuni, shikurubihi ban daa nyɛ shikurubihi kura daa zali shɛli din daa yina dibaa anu puuni din nyɛ stream wore blue shirts and brown khaki shorts, ka ban be Sixth Form nii yeri leega piɛlli mini jinjam zaɣ'tankpaɣu. Adisadel College n-daa piligu secondary school din be i Ghana taarihi ni din nyɛ zaɣ'gahindili cloaks for its prefects – zaɣ'ʒee n-zaŋ ti bɛ zuɣulana, blue for the other prefects, and green for the assistants – ka zalgu ŋɔ kuli zaya haali ni saha ŋɔ.[10] Amaa di mini shikuru cadet corp pa yim, shɛli polo commander and second-in-command of the cadet be ni mali be cloaks din be laurel green, ni adjutants di mini regemental sargeant majors be ni mali be dini din nyɛ royal blue. Bɛ cloaks ni tooi nyɛ waliginsim n-ti prefects shɛba ka di nyɛla di waliginsim din be camouflage fabric din be leega mini nyingɔli ni.

  • Business
  • General Science
  • Visual Arts
  • General Arts[11]

Extracurricular activities

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
  • Adisadel On The Hill: The History (1910–2010), John Samuel Pobee, mini Vicar General n-ti Anglican Diocese of Accra n daa n-yihi li na. Bɛ daa n-yihila lala buku ŋɔ n-wuhi salo silimin gɔli March yuuni 2010 puuni, ka bɛ nia daa nyɛ ni di mini lala shikuru ŋɔ centenary anniversary niŋ didahinyini puuni.
  • Bɛ ni boli buku shɛli ni The Owl is la nyɛla chiruli kam puuni takarigbana shɛŋa bɛ ni mali n-talindi bɛ shikurubihi shɛba ban na be bɛ nuuni mini ban nyɛ lala Adisadel College maa shikurubihi kura .[12]
  • Reminiscences of Adisadel - Di nyɛla taarihi lahibali jia shɛli bɛ ni zaŋ alikalim m-mɛ ka ŋa nyɛ lala ADISADEL COLLEGE maa G. McLean Amissah daa n yihi li na yuuni 1980 la ni.
  • Reminiscences Of Adisadel College 1970-1975. Editors: Dr Paul Mensah; Dr Kwesi Bentum, Accra, Ghana: Buck Press Ltd, 2017, ISBN 978-9988-2-7402-3.

Di Shikurubihi kur'shɛba Ban Mali Milinsi Biɛhigu ni

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
Yuli Toondaantali pilibu yuuni Toondaantali naabu yuuni
G. B. Brown BA 1910 1910
B. P. Haines MA 1910 1910
G. B. Brown BA 1910 1912
Hugh Hare MA(Oxon) 1913 1914
R. Fisher MA(Cantab) 1914 1918
W. Hutton Mensah 1918 1924
S. R. S. Nicholas MA DTh(Durham) 1924 1929
A. J. Knight MA LLB(Cantab) 1929 1937
R. D. Hudson MA(Oxon) 1938 1940
W. G. Harward MA(Oxon) 1947 1952
T. J. Drury MA(Cantab) 1959 1963
R. T. Orleans-Pobee BA(Lond) MEd(Springfield) 1963 1974
E. A. Jonah BA(Legon) 1974 1982
R. K. Ayitey BA(Ed.) 1982 1991
J. F. K. Appiah-Cobbold BA PGC. 1991 1995
J. E. C. Kitson BA PGCE) 1995 2004
H. K. K. Graham BSc(Hons) PGCE 2005 2014
William Kusi Yeboah 2014 2019
Francis Kwame Agbedanu 2019 2020
Samuel Agudogo 2021 Hali ni zuŋɔ

Pin'gahinda shɛŋadin yoli n-nya

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
  • Bɛ daa nyɛla ba di tuuli yuuni 2016 (ka nye ban dɔni ayi zuƔu bu'nahi zuƔu) baŋsim gburigibu n ti shikuru bihi bɛ ni bɔli National Science and Maths Quiz[13]
  • Bɛ daa nyɛla ba di tuuli yuuni 2016, 2017, 2018, n ti pahi 2019 National Hockey Championship deen gɔɣu / Citizens International Inter-Schools (CIIS) Hockey deen gɔɣu.[14]
  • Bɛ daa nyɛla ba di tuuli yuuni 2021 National Robotics Championship gbaŋsim gburigibu.[15]
  1. Floods in Cape Coast: Fire Service rescues trapped pupils (en-gb) (12 June 2015).
  2. Mutuku, Ryan (2021-01-21). Top 10 Senior High Schools in the Central Region of Ghana in 2024 (en).
  3. Top 10 Oldest Senior High Schools in Ghana - Myshsrank (en).
  4. Adisadel College (en-GB).
  5. top20highschools (1 October 2003). “The research leading up to the publication of the 100 Best High Schools in Africa began with the launching of the website in December 2000.”
  6. Kumi Robert (12 March 2023). Top 50 Senior High Schools In Ghana 2023 (en-US).
  7. Mwendwa, Venic (2023-05-16). 100 best senior high schools in Ghana (WAEC standard) 2023 (en).
  8. Mutuku, Ryan (2021-01-21). Top 10 Senior High Schools in the Central Region of Ghana in 2024 (en).
  9. Holl, Jessica (4 February 2013). Fry and Drew: From the Archives.
  10. 1 2 Adisadel Historical Sketch. adisadelonline.
  11. Adisadel College.
  12. Owl on the web. adisadelonline.
  13. Arku, Jasmine (29 June 2016). Adisadel College wins 2016 National Science and Maths Quiz (en-gb).
  14. CIIS Hockey Fiesta: Edinaman dethrones K Gee while ADISCO makes it four. (en) (18 June 2019).
  15. (Photos) Adisadel College wins National Robotics Championship - Supadupanews.