Zwelethu Mthethwa
| Zwelethu Mthethwa | |
|---|---|
| Durban (mul) | |
| O ya Tiŋgbaŋ | South Africa |
| Education | |
| Shikuru shɛli o ni chaŋ | Michaelis School of Fine Art (en) Rochester Institute of Technology (en) |
| Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibu | Silmiinsili |
| Tuma | |
| Tuma | anfooni yaara, Pɛnta-pɛnta ni visual artist (en) |
| Ŋun kpuɣi o tuma | University of Cape Town (mul) |
| Pin' shɛŋa o ni dee | |
Zwelethu Mthethwa (bɛ daa n dɔɣi o la yuuni 1960 puuni) nyɛla South Africanima pɛnta pɛnta mini anfooni yaara. O nyɛla ninvuɣ so ŋun daa di o kpee nyɛvuli yuuni 2017, lala zuɣu saha ŋɔ o nyɛla ŋun be Pollsmoor Prison.[1]
O taarihi
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Mthethwa nyɛla Durban bilichini so ŋun n-niŋ o bɔhimbu n naai Michaelis School of Fine Art, University of Cape Town puuni. Yuuni 1985 la puuni, o daa nyɛla ninvuɣ'so ŋun daa n deei Fulbright Scholarship n chaŋ ni o ti n-niŋ o bɔhimbu Rochester Institute of Technology puuni, ka daa ti n yina dimaani ni Master of Fine Arts degree imaging arts puuni yuuni 1989 puuni.[2] Di ni daa kuli n-niŋ ka o daa n labi yiŋa, o daa nyɛla ninvuɣ'so so ŋun daa n niŋ yuma daabiligu puuni pɔi ka daa naain n lɛbi photography mini drawing karimba Michaelis School yuuni 1994 puuni. O daa lahi nyɛla ŋun n che lala tuma ŋɔ yuuni 1999 la puuni ka daa n labisi o zaɣasim zaa n niŋ o art tuma puuni. Niriba pam mi Mthethwa ka o nyɛla ŋun n niŋdi large format color photographs, ka lahi nyɛ ŋun tumdi paint mini pastel nima puuni; o nyɛla ŋun n mali solo exhibitions ŋan kalinli paai pihinu galleries shɛŋa ŋan dunia luɣa puuni. O tuma ŋɔ daa nyɛla din n pahi yuuni 2005 la Venice Biennale [3] mini yuuni 2004 la Gwangju Biennale puuni.
Murder conviction
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Yuuni 2014 la puuni, vihigu daa yina n wuhi ni Mthethwa nyɛla ŋun n di paɣ'so ŋun yuli daa m booni Nokuphila Kumalo ka o daa nyɛ yuun'pishi ni ata la nyavuli. Jillian Steinhauer daa n yɛliya, "Lala niŋsim ŋɔ nyɛla din daa n-niŋ silimin gɔli April biɛɣu pia ni ata dali, yuuni 2013 puuni saha shɛli do'so ni daa m bu Kumalo, ŋun nyɛ jaɣimilo la buri biɛɣu hali ka o daa ti n kani Woodstock, din n kaɣi n yi kpaŋ bela ka che Cape Town la palli zuɣu. Closed-circuit cameras daa nyɛla din daa n gbaai lala niŋsim ŋɔ yɛlikam ka daa n sɔŋ pirinsi ka bɛ daa n gbaai Mthethwa. Wuhigu lahi nyɛla din n wuhi ni ninsali so ninibansi puuni ka dinbɔŋɔ maa zaa daa n-niŋ. Lala artist ŋɔ daa bi n saɣi n-ti di zaa shɛli ka daa ʒeya ni o nyɛla ŋun ka taali shɛli ni lala yɛltɔɣa maa zaa."[4]
Yɛli ŋɔ daa nyɛla bɛ ni tirisi n chaŋ tooni boshɛm yɛla pam nyaaŋa. Bɛ daa m pili o la sariya dibu silimin gɔli May biɛɣu pishi ni anahi dali, yuuni 2014 puuni. Ashleigh Furlong daa n yɛliya ni, "Lala niriba ayi shɛba ban daa yina n ti wuhi ni bɛ nyɛla ban n nya lala yɛli ŋɔ, clinical psychologist Martin Yodaiken mini social worker Anne Cawood, lahi nyɛla ban yɛli n wuhi zuŋɔ dabisili ŋɔ Western Cape High Court puuni yɛli ŋɔ bɔhisi piligu dali. Bɛ zaa daa zami n-ti yɛltɔɣa yini, di yi n-niŋ ka bɛ kpɛhi Mthethwa sarika duu dinŋɔna o lahi pala ninvuɣ'so ŋun yɛn n tabiri sɔŋdi bɛ daŋ maa puuni niriba ka tom lahi n lahi tohibu ʒiliɛli puuni." Lala paɣa ŋɔ daa lahi n yɛliya ni, "Lala non-custodial sentence maa yaa tariga nyɛla yuma anu. Di tibidarigibo n-ti ŋun mi ka sheda n di nyavuli kamani siliminsi ni boli shɛli ni dolus eventualis la mi pɔrilim, din nyɛ bɛ ni n daa n gbaai Mthethwa la nyɛla yuun'pia ni anu. Tɔ amaa, Dinbɔŋɔ nyɛla din ni tooi n booi di yi niŋ ka tum'shɛŋa beni n ni tooi n mahi li."[5] Bɛ daa n wum ka nya yɛli ŋɔ daa nyɛla ban daa yɛli n wuhi o ni daa n nyu dam ka daa lahi n ka o haŋkali puuni shɛm ni bɛ zaŋ n mahi lala gamo ŋɔ. Tɔ amaa, Xolani Koyana daa yɛliya n wuhi ni "prosecutor Christenus van der Vijver zaŋmi li n kpɛhi Yodaiken puuni ni ka di wuhi ni kootu maa bi saɣi n-ti Mthethwa haŋkali kalinsi yɛltɔɣa maa ni ŋa nyɛla bɛ ni ʒini n kuri shɛli. O daa yɛli o ni ŋuni nyɛla li mi alahiʒiba ni dama wula ka daadam kuli yɛn n no n no o daadam kpee ʒeebu pihiyibu ni ayi ka kuli bi n kpahim ni dingalimgam ka o tumdi maa. Lala prosecutor maa daa yɛli kootu maa non-custodial sentence din yɛn n nyɛla nuchaɣu zuɣu ŋmeri shɛli salo ni ku tooi n-ti di fasara."[6]
Bɛ daa lahi n tirisila Mthethwa trial maa n tahi silimin gɔli June dahinyini dali, yuuni 2015 puuni. Lala tirisibu ŋɔ daa nyɛla nuu ni dihi shɛli zuɣu din daa yɛn n sɔŋ ka bɛ tooi n nya yɛltɔɣa shɛŋa din yɛn n tabi m mahi yɛli maa n pahi., Mthethwa alikaali, William Booth daa bi tooi n nya soli ni o kpɛ ʒingama tuma duri puuni ni o nya nolini lahibaya din daa yɛn n-nyɛ dihitabili. Lala trial ŋɔ daa lahi nyɛla din n tuɣi silimin gɔli June dabaa ayi dali, yuuni 2015 puuni . Mthethwa daa kpam ba jaande ni o pala ŋun tum lala niŋsim maa ka kootu daa lahi n tirisili n tahi silimin gɔli June dabaa anii dali, yuuni 2015 puuni.
Ashley Furlong daa n yɛliya ni, tum silimin gɔli February dabaa ata dali, yuuni 2016 puuni, Mthethwa yɛli maa daa nyɛla din bi lɛbigira. Furlong daa yɛliya ka di wuhi ni, "Daliri shɛli din che ka di bi lɛbiri maa daa bi n yi shɛli polo n pahila twofold—lala Shona daabi'so ŋun daa n tumdi n-tiri Zimbabwe do'so bɛ ni daa n nya ni o zani n-ti li maa daa nyɛla ŋun daa n ka alafee ka di kpem pam di mi daa tom n zami ni bɛ laɣim 'working document' din yɛn nyɛ gban'shɛŋa forensic pathologist Dr Linda Liebenberg ni yɛn tooi n dola."[7]
Silimin gɔli March biɛɣu pia ni ayobu dali, yuuni 2017 puuni (Nokuphila Kumalo ni daa n di nyavuli ŋɔ yuma anahi laasabu nyaaŋa lala trial la mi piligu yuma ata puuni), ka di daa pa n wuhi ni Mthethwa n daa shiri n di lala nyavuli maa lana. " ArtThrob, ŋun daa nyɛ ŋun n tɔɣisi lala yɛli ŋɔ yɛltɔɣa kootuduu maa puuni daa n yɛliya ni, Mthethwa pala ŋun lahi yɛn n yi sarika duu maa puuni. O tibitarigibo nyɛla din yɛn n kana silimin gɔli March biɛɣu pishi ni awei dali, yuuni 2017 puuni...Lala bɛ ni n boli shɛli ni verdict daa nyɛla din n-niŋ ni sɔhipiɛlli site mini pɔhim zuɣu yaɣa. Bɛ ni daa n yi kootuduu maa puuni, ban zan n-ti Sex Workers Education and Advocacy Taskforce (SWEAT) mini Sonke Gender Justice nima daa nyɛla ban n diri lala vihigu shɛli din n viigi o gbuni maa dari."[8]
Silimin gɔli March biɛɣu pishi ni awei dali, yuuni 2017 puuni, o daa n suhila kootunima ŋɔ ni bɛ yihimi o. Jenna Ethridge daa n yɛliya ni, Mthethwa daa suhila kootunima ŋɔ ni bɛ yihimi o ka o labi o niriba sani ni ka lahi n mali shɛli n pili o art tuma. O daa bi zani ni ka lahi n tuɣi n yɛli n kahigi ni, "Mthethwa daa borimi ni o maŋmaŋa ti o bipuɣinbil'so ŋɔ daa n-nyɛ yuun'pia ni anu ka be England la lahibali ni o ni be halishɛli puuni. O daa [lahi n bori mi] ni o yo o tertiary education mini o nɛma laɣidili zaa n-ti din yɛn che ka di bi dam o yuun'shɛŋa din yɛn n kana maa puuni...Lala kootu ŋɔ [ yɛn] n tola Mthethwa yihibu ŋɔ chɔɣino Alizuma [silimin gɔli March biɛɣu pihita ni yini dali, yuuni 2017 puuni]. O tibitarigibo [daa] nyɛla bɛ ni che shɛli n baɣili ni naɣila silimin gɔli April biɛɣu pishi dali." [9] Kamani bɛ ni daa pun n gbubi li shɛm, bɛ daa bi n saɣi n yi Mthethwa silimin gɔli March biɛɣu pihita ni yina dali, yuuni 2017 puuni. Yaha, lala dabisili maa dali, din daa n-nyɛ silimin gɔli April biɛɣu pishi dali, yuuni 2017 puuni la, bɛ daa na bi tooi n-ti Mthethwa o tibidarigibo ni nyɛ shɛli ka Judge Patricia Goliath daa zaŋ di dabisili maa n chaŋ silimin gɔli May biɛɣu pishi ni anahi dali, yuuni 2017 puuni.
Sentencing proceedings daa nyɛla bɛ ni daa n zaŋ shɛli n zali alaaba dali, silimin gɔli May biɛɣu pihita ni yini dali, yuuni 2017 puuni kuriga awei. Silimin gɔli June dabaa ayobu dali, yuuni 2017 puuni, bɛ ni daa n-ti o tibidarigibo shɛli daa nyɛla ni o yɛn n-niŋ yuun'pia ni anii sarika duu ni o ni di Nokuphiwa Kumalo nyavuli maa. [10] Kamani di ni pun n-nyɛ shɛm Daily Maverick puuni la, "Lala daadam so bɛ ni n zilisi ka gbaai ŋɔ ni nyɛ artist so tinduya ni zaa ni yu ka n paɣi so bi wuhiri ni dariza yɛn m bela o tibidarigibo puuni," lahibali shɛli Western Cape High Court Judge Patricia Goliath ni daa n-ti ba m bala.[11]
Selected solo exhibitions
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- 2009: Zwelethu Mthethwa: New Works, Jack Shainman Gallery, New York
- 2010: Zwelethu Mthethwa, iArt Gallery, Cape Town
- 2010: Zwelethu Mthethwa: Is it our goal…? And Other Related Issues, Circa on Jellicoe, Johannesburg, South Africa
- 2010: Zwelethu Mthethwa: Brick workers & Contemporary Gladiators, Galeria Oliva Arauna, Madrid, Spain
- 2010: Zwelethu Mthethwa: Inner Views, Studio Museum in Harlem, New York
- 2011: New Works, iArt Gallery (now Brundyn + Gonsalves), Cape Town
- 2012: Zwelethu Mthethwa: Sugar Cane (2003–2007), curated by Diego Cortez. John Hope Franklin Center, Duke University, Durham, North Carolina.
- 2012: Zwelethu Mthethwa, curated by Kirsten Hileman, The Baltimore Museum of Art, Maryland
- 2013: Zwelethu Mthethwa: New Works, Jack Shainman Gallery
Further reading
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Michael Godby, Zwelethu Mthethwa, Octavio Zaya. Zwelethu Mthethwa, Torino, Marco Noire Editore, 1999. ISBN 88-900202-2-9
- Njami Simon, Lucy Durán. Africa Remix: Contemporary Art of a Continent, Johannesburg, Jacana Media, 2007. ISBN 978-1-77009-363-8
- Zwelethu Mthethwa, Isolde Brielmaier, Okwui Enwezor. Zwelethu Mthethwa, New York, Aperture, 2010. ISBN 978-1-59711-113-3
Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- ↑ Artist Zwelethu Mthethwa Sentenced to 18 Years in Prison for Murder. Hyperallergic.
- ↑ Out of Apartheid (17 September 2010).
- ↑ The Experience of Art, Photos – Overview, 51st Venice Biennial 2005 (6 November 2005).
- ↑ Artist Zwelethu Mthethwa's Murder Trial Postponed Amid Protests (2 January 2014).
- ↑ Furlong, Ashleigh. "Psychologist recommends against prison for guilty artist". Mail & Guardian. https://mg.co.za/article/2017-05-25-psychologist-recommends-against-prison-for-guilty-artist.
- ↑ NPA rejects claims of memory loss in Mthethwa case.[permanent dead link]
- ↑ Furlong, Ashleigh (3 February 2016). South Africa: New Delay in Sex Worker Murder Trial.
- ↑ "Zwelethu Mthethwa Found Guilty of Sex Worker Murder | artnet News". artnet News. 17 March 2017. https://news.artnet.com/art-world/zwelethu-mthethwa-found-guilty-of-murder-895085.
- ↑ Etheridge, Jenna. "Convicted killer, Zwelethu Mthethwa wants bail to sort life out before sentencing". Mail & Guardian. https://mg.co.za/article/2017-03-29-convicted-killer-zwelethu-mthethwa-wants-bail-to-sort-life-out-before-sentencing.
- ↑ "Artist sentenced to 18 years in prison for murder of sex worker". http://www.groundup.org.za/article/artist-sentenced-18-years-prison-murder-sex-worker/.
- ↑ Artist Zwelethu Mthethwa gets 18 years in jail for brutally kicking sex worker to death | Daily Maverick (7 June 2017).
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from May 2025
- Articles with invalid date parameter in template
- Articles with permanently dead external links
- Afrocuration Ghana 2025
- 1960 births
- Living people
- South African contemporary artists
- Michaelis School of Fine Art alumni
- Academic staff of the University of Cape Town
- Rochester Institute of Technology alumin
- 20th-century South African Painters
- 20th-century South African male artists
- 20th-century South African photographers
- 21st-century South African painters
- 21st-century South African photographers
- South African male painters