Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Vulvar cancer

Diyila Dagbani Wikipedia
Vulvar cancer
Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
Ashibti yaɣiliGynecology
NahingbanaLump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva[1]
Di Piligu sahaAfter the age of 45[2]
Din ni tooi ʒi ŋa naVulvar intraepithelial neoplasia (VIN), HPV infection, genital warts, smoking, many sexual partners[1][3]
Vihibu sɔyaPhysical examination, tissue biopsy[1]
Dɔr' shɛŋa dini ŋmaniLichen sclerosus, hyperplasia[4]
Tahibu sɔyaHPV vaccination[5]
TibibuSurgery, radiation therapy, chemotherapy, biologic therapy[1]
Doro bahindibuFive-year survival ~ 71% (US 2015)[2]
Di yɔlibu biɛhigu ni44,200 (2018)[6]
Di Kum15,200 (2018)[6]

Vulvar yɔɣu nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.[1] Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.[1] Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.[1] Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.[1]

Din tooi zoogi tahirila na n nye vulva intraepithelial neoplasia (VIN) bee HPV infection bee genital warts, vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.[1][3] Vulva yɔɣu shɛhiranima shɛŋa n nye squamous cell yɔɣu ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.[7] Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi basal cell carcinoma.[3] Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbina lihibu zuɣu ka tooi nye yalimaŋli tissue biopsy puuni.[1] Vihigu bieɣukam pala din niŋ talahi.[3]

Taɣabu ni tooi gbaaigi HPV vaccination.[5] Tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa bee radiation therapy, bee chemoterapy nti pahi tibbu din dɔli ningbina maa biɛhigu.[1] Vulva yɔɣu daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ bɛ nyevuya yuuni 2018 pulini.[6] Ayi liɣi United States tingbani ni, di tooi yi polo gbahiri ninvuɣu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŋdi bɛ nyevuya.[2] Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŋa.[2] Doro ŋɔ yuma anu sali ningbuŋ ni tiligimsim nyɛla din nye 71 kɔbgu puuni, yuuni 2015 pulini.[2]Doro ŋɔ yɛligɔla caŋmi jandi di yi ti zoogi n-paagi lymph nodes ningbuŋ ni.[4]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Vulvar Cancer Treatment (en) (9 April 2019).
  2. 1 2 3 4 5 Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts (en).
  3. 1 2 3 4 (April 2019) "Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review". Seminars in Oncology Nursing 35 (2): 175–181. DOI:10.1016/j.soncn.2019.02.004. PMID 30867101.
  4. 1 2 Vulvar Cancer Treatment (en) (1 February 2019).
  5. 1 2 (July 2017) "Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence". Epidemiology and Infection 145 (10): 1962–1982. DOI:10.1017/S0950268817000747. PMID 28446260.
  6. 1 2 3 Cancer today (en).
  7. WHO Classification of Tumours Editorial Board, ed. (2020). "10. Tumours of the vulva". Female genital tumours: WHO Classification of Tumours. 4 (5th ed.). Lyon (France): International Agency for Research on Cancer. pp. 420–449. ISBN 978-92-832-4504-9. Archived from the original on 2022-06-17. Retrieved 2022-06-24.