Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Vittoria Aganoor

Diyila Dagbani Wikipedia
Vittoria Aganoor
Dɔɣim yuliՎիտորիա Աղանուրյան
Padua (en) Translate, Silimin gɔli May 26, 1855
O ya TiŋgbaŋKingdom of Italy (en) Translate
ResidenceNaples (en) Translate
Armenians (en) Translate
Kpibu sheeRome, Silimin gɔli May 8, 1910
Ŋ-ŋɔ kumnatural causes (en) Translate (lɔɣu)
Education
Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibuArmenian (en) Translate
Italian (en) Translate
Tuma
Tumadaankpɛɣulana
Magnum opusLeggenda eterna (en) Translate
Nuu tuunbaŋsim balibupoetry (en) Translate

Vittoria Aganoor (bɛ dɔɣi o la silimin goli May 26, 1855 – ka o kpi silimin goli April 9, 1910) daa nyɛla Italy yɛltɔtaɣ'malisi lana ŋun yina Armenian. O nyɛla bɛ ninvuɣu kpɛŋ so bɛ ni kali pahi sɛnchiri pishi yin'ka ni yɛltɔtaɣ'malisi nim ni.[1]

Bɛ daa dɔɣi o la tiŋ yuli booni Padova, bihi bapira Edoardo Aganoor mini bihi piriba Giuseppina Pacini bia ŋun pahiri ayopɔin. O ba daŋ daa nyɛla bundaanba ka zali yuli Armenian. Bɛ daa yiɣisi kulu Persia sɛnchiri pia ni yini ni, n-ti ʒini Julfa. Naaŋa, bɛ ni daa wum Mechitarist banima saɣ'siɣu, bɛ daŋ ŋɔ daa chaŋ ti ʒini Paris. France tiŋgban’ ni, bɛ daa shikuru duri ayi ti Armenian nima: Collège Raphaël din be Paris, ni Collegio Moorat din be Venice.[2]

Vittoria laanba ŋɔ daa niŋla yuuni 1847 ka kuli Padova. Din ni maa bɛ daa bo yili 'Casa degli Armeni', bee 'Armenians' yili, Prato della Valle. Dini ka Vittoria, n-ti pahi o mabihi anahi ban nyɛ paɣaba, daa zooi.[2]

Italy ninvuɣu kara, Andrea Maffei bee Antonio Fogazzaro, daa chaŋ bɛ yiŋa o ni daa nyɛ bia. Yuuni 1876, o daa chaŋ ti ʒini Naples, ka daa nya Enrico Nenci ŋun daa sɔŋ o zaŋ kpa o yɛltɔɣataɣ'malisi polo, amaa o daa tooi sabiri gbana tiri Domenico Gnoli.[1][3] O daa nyɛla ŋun kuri saha ni daŋ ka di nyɛla tiɛha ni daa mali o pam. O daa nyɛla sabiri biiŋa, amaa o daa bi zaŋ o tuuli buku shɛli o daa sabi wuhi salo, Leggenda eterna, hali ni yuuni 1900. Yuuni 1901, Guido Pompilj, jintɔri ŋun yuli daa du pam daa niŋ o amiliya,[4] and later the Italian Undersecretary of State.[5] Bɛ daa laɣim ya chaŋ tiŋ yuli booni Perugia. O daa kpila Rome silimin goli 9 April 1910 di ni daa niŋ ka bɛ niŋdi o apulɛsa, o yuun’ pihinu ni anahi.[1]

O yidana suhi ni daa kabi o kpibu ŋɔ zuɣu, o daa ku o maŋa baɣ'li paɣa maa ningbuna.[1][6]

  • I cavalli di San Marco, Venezia, Stab. Tip. C. Ferrari, yuuni 1892;
  • A mio padre. Versi, Venezia, Stab. Tip. Lit. C. Ferrari, yuuni 1893;
  • Leggenda eterna, Milano, Treves, yuuni 1900
  • Nuove Liriche, Roma, Nuova antologia, yuuni 1908;
  • Poesie complete, Firenze, F. Le Monnier, yuuni 1927;
  • Nuove liriche, a cura di John Butcher, Bologna, Nuova S1, yuuni 2007;
  1. 1 2 3 4 Katharina M. Wilson (1991). An Encyclopedia of Continental Women Writers. Taylor & Francis. p. 7. ISBN 978-0-8240-8547-6.
  2. 1 2 Aganoor Pompilj, Vittoria (1855–1910). University of Chicago Library. Retrieved 4 March 2013.
  3. Rinaldina Russell (1 January 1994). Italian Women Writers: A Bio-bibliographical Sourcebook. Greenwood Publishing Group. p. 4. ISBN 978-0-313-28347-5.
  4. Gaetana Marrone; Paolo Puppa (2007). Encyclopedia of Italian Literary Studies: A-J. Taylor & Francis. p. 6. ISBN 978-1-57958-390-3.
  5. Tɛmplet:Cite EB1911
  6. "Italian Deputy a Suicide". The Washington Post. 9 May 1910. https://www.newspapers.com/image/31550967/?terms=Vittoria%2BAganoor. İstifadə tarixi: 2 November 2015.