Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Tib' bindi

Diyila Dagbani Wikipedia
Earwax
Di yuli yahaCerumen
Wet-type human earwax
Yuli bɔligu
Ashibti yaɣiliOtorhinolaryngology
NahingbanaNone, hearing loss, pain, dizziness[1]
Din ni tooi ʒi ŋa naHearing aids, earplugs[2]
Tahibu sɔyaMineral oil[2]
TibibuIrrigation, agents to break down the wax, mechanical means[2]
Di yɔlibu biɛhigu ni6% (impacted wax)[2]

Tib' bindi, bɛ ni lahi shɛli cerumen, nyɛla ninshɛɣu din nye zaɣu tankpaɣu m be Tib' vɔli puuni.[3] Din nyɛla din tahiri tibili maa ka chɛri dɔriti binnɛma, kɔm n ti pahi binneenbihi.[2] Hali din niŋ ka di ka yɛlimuɣisira tibili puuni la, di yi galisi yaɣi, di nyɛla din ni tooi tahi Kpuribu na bee biɛrim bee Nini sabbu.[1] Di yɛlimuɣisira ni lahi tooi nye otitis externa.[1]

Din tooi tahiri ŋa na n nye Wumbu kpatuɣa mini Vuri taɣiriisi.[2] Tib' bindi nyɛla ningbuŋ binnɛma mini ningbuŋ kom din yirina ceruminous mini sebaceous glands na ni laɣim nam shɛli[2] Doro ŋɔ vihibaŋ dɔlila n zaŋ otoscope n-lihi tib' vɔli maa puuni viɛnyɛla [2]

Tib' bindi nyɛla din tooi yiri tibili puuni saha kam.[2] Di yi niŋ ka doro nahingbana yi polo, di yibbu na ni tooi dɔli kom niŋ n niŋ tibili maa puuni, bee binyɛra din yɛn maa wurisi Tib' bindi, bee ka niri maŋmaŋ yiɣili na.[2] Kpam niŋ n niŋ tibili maa puuni nyɛla din ni tooi sɔŋsi ka Tib' bindi maa bɛ zoori yaɣira.[2] Gumdi kpula mini Tibili buɣim wuɣisibu nyɛla niŋsim shɛŋa din bɛ simsi ni ti niŋda.[2] Kobgu puuni Salo ban kalinli yiɣisi vaabu ayɔbu (6%) nyɛla ban mali tib' bindi din ŋari bɛ tiba ni, ka vaabu din paai pihita (30%) nyɛla zaɣi kura ban mali ŋa.[2]

  1. 1 2 3 McCarter, DF (15 May 2007). "Cerumen impaction.". American family physician 75 (10): 1523-8. PMID 17555144.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Sevy, JO (January 2022). "Cerumen Impaction Removal". StatPearls. PMID 28846265.
  3. Horton, GA (January 2020). "Cerumen Management: An Updated Clinical Review and Evidence-Based Approach for Primary Care Physicians.". Journal of primary care & community health 11: 2150132720904181. DOI:10.1177/2150132720904181. PMID 31994443.