Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Peritonitis

Diyila Dagbani Wikipedia
Peritonitis
Di yuli yahaSurgical abdomen, acute abdomen[1]
Peritonitis from tuberculosis
Yuli bɔligu
Ashibti yaɣiliEmergency medicine, general surgery
NahingbanaSevere pain, swelling of the abdomen, fever[2][3]
Di Piligu sahaSudden[1]
Din taɣiri ŋa naPerforation of the intestinal tract, pancreatitis, pelvic inflammatory disease, cirrhosis, ruptured appendix[3]
Din ni tooi ʒi ŋa naAscites, peritoneal dialysis[4]
Vihibu sɔyaExamination, blood tests, medical imaging[5]
TibibuAntibiotics, intravenous fluids, pain medication, surgery[3][4]
Di yɔlibu biɛhigu niRelatively common[1]

Peritonitis nyɛla di yi ti niŋ ka ningbuŋ puuni gbana biɛra.[6] Doro ŋɔ nahingbana shɛŋa n nye puuni biɛrim bee ningbuŋ biili bee kɔhisibu[6][7] Din tooi che ka ningbuŋ yaɣili maa kpaŋkpaŋ bee n niŋ timsim[8] Doro ŋɔ yɛlimuɣisira shɛŋa gba ni tooi nye Shock bee acute respiratory distress syndrome[9][10]

Din ni tooi tahi doro ŋɔ na n nye di yi ti niŋ ka binyɔri chibi vɔya bee pancreatitis bee sahingini dɔriti bee pulini daŋsi bee cirrhosis bee di yi ti niŋ ka appendix taɣi[7] Din ni tooi kpaŋsi doro ŋɔ nyabu n nye ascites bee peritoneal dialysis[9] Doro ŋɔ vihibaŋ dɔlila ningbuŋ yaɣili maa zaɣimbu bee ʒim zaɣimbu bee maʒina zaŋ n-liɣi ningbuŋ yaɣili maa[11]

Peritonitis tibibu dɔlila antibiotics valibu bee kɔm kpɛhibu bee biɛrim tima valibu bee apolisa.[7][9] So' shɛŋa din gba ni tooi sɔŋsi n nye ʒim kpɛhibu bee nyahi mini puli ni vihigu sɔya[9] Doro ŋɔ yi bi tiba kum nyɛla din no tooi kana dabsa bihi sunsuuni[9] Kamani kɔbgu puuni vaabu ayɔpɔi ni pirigili daadama puuni nyƐla ban mali appendicitis saha shɛli bɛ nyɛvuya puuni[8] Yaha kamani kɔbgu puuni vaabu pishi daadama ban mali cirrhosis ka be ashibiti ni nyɛla ba mali peritonitis doro ŋɔ.[8]

  1. 1 2 3 A chirim ya: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Fer2018".
  2. A chirim ya: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "PM2017".
  3. 1 2 3 A chirim ya: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NHS2017".
  4. 1 2 A chirim ya: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Mer2017Pro".
  5. A chirim ya: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "NHS2015Wales".
  6. 1 2 Peritonitis - National Library of Medicine. Archived 2016-01-24 at the Wayback Machine
  7. 1 2 3 Peritonitis (28 September 2017). Archived 31 Silimin gɔli December 2017 at the Wayback Machine
  8. 1 2 3 Ferri, Fred F. (2017). Ferri's Clinical Advisor 2018 E-Book: 5 Books in 1 (in English). Elsevier Health Sciences. pp. 979–980. ISBN 9780323529570. Archived from the original on 2019-12-11. Retrieved 2017-12-31. Archived 2022-10-13 at the Wayback Machine
  9. 1 2 3 4 5 Acute Abdominal Pain. Archived 13 Silimin gɔli July 2018 at the Wayback Machine
  10. Acute Abdominal Pain. Archived 13 Silimin gɔli July 2018 at the Wayback Machine
  11. Encyclopaedia : Peritonitis (25 April 2015). Archived 31 Silimin gɔli December 2017 at the Wayback Machine