Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Patricia J. Adams

Diyila Dagbani Wikipedia
Patricia J. Adams
The Farrington (en) Translate, 1952 (run 73/74)
O ya TiŋgbaŋAnguilla (mul) Translate
A ya balliAnguillian Creole (en) Translate
Education
Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibuAnguillian Creole (en) Translate
Silmiinsili
Tuma
Tumaradio personality (en) Translate, karimba ni sasabira

Patricia J. Adams (bɛ daa n doɣi o la yuuni 1952 puuni) nyɛla Anguilla nima sasabira mini karimma kuro. Anguilla Department of Education nima nyɛla ban m mali pin'gahindili yuuni kam puuni ka di nyɛ din n ʒiri o yuli ka bɛ mali li n-tiri primary shikurubihi shɛba ban m be grades 3, 5, ni 6 puuni ka n di nasara bɛ creative writing zahimbu puuni. Ŋuna n daa n deei Queen's Certificate mini paɣiri shɛŋa di yi di ko ka n gahim la yuuni 2012 puuni Anguilla Day.

Bɛ daa n doɣila Patricia Juliette Christian silimin goli January dabaa ata dali, yuuni 1952 puuni, Anguilla the Farrington yaɣili puuni. O ma mini o na n daa n-nyɛ Ann Juliette mini Malcolm Lindbergh Christian. O laamba daa nyɛla Africanima.[1] Christian n daa n-nyɛ o laamba bihi anu la puuni bi'kpemsani ka o ko daa lahi n-nyɛ bipuɣinga. O bilim ni ka bɛ daŋ maa daa yi n chaŋ St. Martin ka daa n che o n-ti o yabipaɣa ka o daa n wumsi o.[2] O daa n chaŋla Valley Girls' School minj Valley Secondary School, ka daa n naai o haai shikuru baŋsim yuuni 1969 la puuni. Yuun'shɛli o ni daa n naai o bohimbu ka daa n yina maa daa nyɛla ayirimo yuuni n-ti bɛ tiŋa maa ni nima ni bɛ n waligi Saint Christopher-Nevis-Anguilla colony mini Britain's invasion of Anguilla ka di zaa n za di gama zuɣu ni di zalisi.[1]

Christian daa m pilila sabbu saha shɛli o ni daa n naai o bohimbu ka n yina amaa, sɔŋsim shɛli o ni daa n nyari Anguilla sasabiriba nima sani daa nyɛla din bi n yaɣi lala.[1] O daa n sabila yɛltɔɣa taɣimalisi n wuhi Anguillans nima ni n nya ka Anguillan Revolution nyɛ binshɛli, ka m buɣisi n wuhi di ni daa n-niŋ shɛm hali ka Landsome, din nyɛ yaɣ'shɛli Anguilla ʒiliɛli ni elite niriba ni daa m be la daa ti n lɛbi army soojanima yiŋa. O daa bi n nya publisher ni o yihi li na n-ti o dinzuɣu o yi daa kuli n sabi li n naai o mali li mi n labira.[3] Yuuni 1969 la puuni ka o daa m pili tuma the capital, The Valley puuni tumbu di tuuli public radio station shɛli din m be island, Radio Anguilla 95.5 FM la ni. O daa nyɛla ŋun m pahi bɛ pioneering broadcasters shɛba ban daa n lɛbigi lala bɛ station maa n chaŋ community media producer ka di daa n-tiri ban n wumdi n-tiri li lahabaya mini shikuru baŋsim la nima zuɣu. Yuuni 1972 la puuni ka Christian mini Calvin B. Adams daa n lɔ amiliya. Bɛ nyɛla ban n doɣi bihi anu. O daa n yila radio station maa puuni yuuni 1973 la ni ka daa n labi ni o ti n tum bank clerk mini telephone operator tuma yuuni 1977 la puuni. Yuuni 1981 la puuni ka Adams daa n labi lahabali tibu ni ka daa m pili Caribbean Beacon la molibu.[1]

Yuuni 1987 la puuni ka Adams daa n yina n ti tumdi ka nyɛ primary shikuru karimma, din daa n sɔŋ o ka o daa n lɛbigi pam zaŋ n kpa o sasabiritali. Saha shɛli o ni daa na n wuhiri puuni, o daa n sabila bihi lahabaya, kpɛrisi, yɛltɔɣa taɣimalisi nti pahi yilanima, di puuni dibaa ayi, "Oh Anguilla" mini "This Is Anguilla", daa nyɛla bɛ ni daa n yiini shɛŋa n gari national anthem gba.[1] Yuuni 1989 puuni ka o daa yi n chaŋ St. Kitts ni o ti m bohim n deei o teaching certificate. St. Kitts-Nevis Teacher Training College puuni ka daa n niŋ o lala bohimbu maa ka daa n yina yuuni 1991 la puuni.[1][3] Yuuni 1994 la puuni, saha shɛli bɛ ni daa n chani ni bɛ ti m puhi Queen Elizabeth II la puuni, children choir daa n zaŋla o yilanima n diɛm diɛma n-ti queen maa.[1]

"Dey cut out my whole tongue
An' give me half a tongue,
Dey hoodwink me from learning dem tongue.
Dis sweet tongue
Dat roll off it own proverbs.
Dis sweet tongue
Dat invent it own nungs and pronungs.
An put words togedder
To make musical sentences.".

—Patricia J. Adams, excerpt (1st stanza) of her poem "My Tongue".[4]

Adams ni daa n zaŋ shɛŋa n wuhi salo, Windows to Yesteryear, di nyɛ o tuuli taɣimalisi la yuuni 1998 puuni ka daa n yihi din daa m pa di zuɣu la mii, A Gift of Fire: Cultural Writings to Enlighten and Amuse la na yuuni 2003 puuni. O kpɛrigu ŋɔ "The Anguilla Revolution" daa nyɛla bɛ ni daa n purodusi shɛli yuuni 2004 la puuni 35th anniversary of the British invasion ni. A Jewel Made of Sand daa n yimi na yuuni 2006 la puuni. O buku'shɛŋa din n laɣim English mini Anguillian Creole zaa lahabaya di puuni la daa nyɛla din n sɔŋ n taɣi localcreole hala zaŋ kpa island shɛli bɛ ni daa bi n lihi n paai viɛyelinga ka bi m mali shɛli n niŋdi bɛ sabbu nima puuni saha shɛŋa ha puuni la polo.[1][5] Adams was influenced by Louise Bennett, ŋun n-nyɛ Jamaica yɛltɔɣa taɣimalisi sasabira la n daa n kpaŋsi Adams kɔbani ka n yɛli o ni o di n sabiri o maŋmaŋa tuma ko ni amaa ni o lahi n kpaŋmi o maŋa ka o wuhiri lala Anguilla Creole balli maa nti tabili Siliminsili zaa ni ka n kpaŋsiri o shikurubihi ni bɛ mali nintiɣili zuliya balli.[6] Yuuni 2005 la puuni ka o daa n che wuhibu .[7]

Tum yuuni 2008 la puuni zaa ka Department of Education nima daa m mali lala Patricia J. Adams Literary Award maa n-tiri primary shikurubihi ban m be grades 3, 5, mini 6 ka tooi n di nasara bɛ compositional writing puuni.[8] Yuuni 2012 la puuni, saha shɛli Anguilla ni daa m puhi di tuuli literary chuɣu la, Adams mini o bidibiga ŋɔ, Dwayne Adams n daa n-nyɛ featured presenters. Lala yuuni maa puuni ka o daa lahi paɣiri shɛŋa din ka ŋmali mini Queen's Certificate Anguilla Day Award puuni din daa n wuhiri o kpaŋmaŋa n-ti island social development.[9][10] Yuuni 2015 la puuni, bɛ ni m boli shɛli ni anthology la, Where I See the Sun—Contemporary Poetry in Anguilla, din daa n-nyɛ Lasana M. Sekou ni daa m maali n sabi shɛŋa la daa nyɛla bɛ ni daa m pii shɛŋa ka di daa n yina Adams sani ni taɣimalisi sasabiriba shɛba ban m be island nima sani na.[11] Adams daa n zaŋla o tuuli salinwaɣinli din gba daa n sabi n niŋ Anguilla Creole balli puuni la n wuhi salo yuuni 2016 la ni. Lala buku shɛli o ni daa m boli “Blue Beans” nyɛla din n sabi n jɛndi dabba mini bɛ bidibisi biɛhigu din daa n-niŋ poi ni Anguillan Revolution. O ni daa n zaŋ li n wuhi salo n naai, Ministry of Youth and Culture nima daa n ʒinila di ʒinahigu ka daa m puhi ka m paɣi Adams pam ni o literary body of work din nyɛ din n sɔŋ ba ka bɛ sabi ka gu ka n taɣi bɛ Anguilla zuliya kaya ni taada nima pam nimaani .[12] Sequel din yuli daa m boli “Yellow Dad" n daa m pa "Blue Beans” zuɣu.