Pacific Ocean
Pacific Ocean nyɛla kul'shɛli din galisi ka mali ziliŋ kul'kara anu din be duniya yaanga zuɣu la puuni. Di dgai la Arctic Ocean, di zuɣusaa polo la shɛɛ n baɣisi hali ni Southern Ocean, bɛɛ hali ni Antarctica maŋmaŋa di yi niŋ ka bɛ bi waligi li ka chɛ Southern Ocean din be di gbunni la, di lahi baɣisi la Continents of Asia mini Australia di nuzaa polo ka baɣisi America nim mi di nudirigu polo.
Di ni dɛɛgi pol'shɛli galisim nyɛla (165,250,000 square kilometers) din dɛɛ yi niŋ ka bɛ bi waligi Southern Ocean, Pacific Ocean n nyɛ kul'shɛli din galisi duniya zaa kul'kara puuni, ka di dɛɛgi vaabu pihinahi ni ayɔbu 46% duniya yaanga zuɣu kom puuni, ka lahi su duniya yaanga zuɣu polo kamani vaabu pihita ni ayi 32%, di galisiya n gari duniya yaanga zuɣu tiŋgbani ni dɛɛgi pol'shɛli (148,000,000 square kilometers). Kul'kara maa pirigili mini Western polo pirigili n ti pahi kuliga maa luɣishɛli din nyɛ din waɣa pam ni tiŋgbani maa zaa sunsuuni be la Pacific Ocean puuni. Duniya maa viligili n chɛ ka kulisini kom zɔra, ka di chɛ ka di pirigi n lebi kul'kara dibaayi din tuhiri tab'soli equator, ka bɛ boli li North Pacific Ocean mini South Pacific Ocean ( ka pam mi kuli mi li South seas). International Date Line nim ni tooi lahi pirigi Pacific Ocean maa dibaayi (East Pacific mini West Pacific), ka di chɛ ka bɛ tooi lahi pirigi dibaanahi, dina n nyɛ Northeast Pacific off the coasts of North America, Southeast Pacific offloaded South America, Northwest Pacific off Far Eastern/ Pacific Asia, n-ti pahi Southwest Pacific around Oceania.
Pacific Ocean maa yɛliŋ nyɛla 4,000 meters. Challenger Deep din be Mariana Trench puuni la, din be Pacific Ocean zuɣusaa mini di nuzaa polo sunsuuni la n nyɛ luɣi shɛli din zilima, duniya yaanga zuɣu zaa, ka di ziliŋ ni tooi paagi kamani 10,928 meters. Pacific Ocean maa lahi mali la luɣi shɛli din zilinma n gari luɣa kam din be di zuɣusaa polo boɣili la ni, dina n nyɛ Horizon Deep din be Tongan Trench, ka di ziliŋ nyɛ kamani 10,823 meters. Kom puuni luɣi shɛli din pahiri ata ziliŋ polo duniya yaanga zuɣu n nyɛ Sirena Deep, ka di gba be Mariana Trench. Pacific Ocean n nyɛ kul'shɛli din tula n gari kulisi maa zaa, di tulim nyɛla 31°C (88°F), ka di daliri nyɛla di mali la island bihi mini zaɣ'kara din nyɛ din tula.
Pacific Ocean mali kul'karili din pahiri ayi kulisi puuni (seas) pam di puuni shɛli n nyɛ (bɛ piligi li mi nuzaa polo) Philippine Sea, South China Sea, East China Sea, Sea of Japan, Sea of Okhotsk, Bering Sea, Gulf of Alaska, Gulf of California, Tasman Sea, n-ti pahi Coral Sea.
Bachinim ni pili sham
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]1513 yuuni puuni, duniya nin ni daa na bi neegi saha shɛli maa, gɔrim gɔra so ŋun yuli daa booni Vasco Núñez de Balboa n daa baai yaɣi Isthmus of Panama ka nya "Southern Sea" ka daa boli li Mar del Sur (Spanish puuni).