Nina Simone
| Nina Simone | |
|---|---|
| Dɔɣim yuli | Eunice Kathleen Waymon |
| Tryon (en) | |
| O ya Tiŋgbaŋ | America |
| African Americans (en) | |
| Kpibu shee | Carry-le-Rouet (mul) |
| Ŋ-ŋɔ kum | natural causes (en) |
| Paɣa/yidana | Andy Stroud (en) |
| Bia | view
|
| Tizo | view
|
| Education | |
| Shikuru shɛli o ni chaŋ | Juilliard School (en) Allen School (en) |
| Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibu | Silmiinsili |
| Shikuru bila zaŋ ti | Vladimir Sokoloff (en) |
| Tuma | |
| Tuma | singer-songwriter (en) |
| Magnum opus | Four Women (en) To Be Young, Gifted and Black (en) |
| Pin' shɛŋa o ni dee | view
|
| Yupapaa | Nina Simone ni The Songstress |
| Nuu tuunbaŋsim balibu | jazz (en) soul (en) gospel music (en) blues (en) |
| Kukoli pubu | contralto (en) |
| Binkumdili | piano (en) voice (en) |
| Record label | Bethlehem Records (en) Charly Records (mul) |
| IMDb | nm0800510 |
| ninasimone.com | |
Nina Simone (/ˈniːnə sɪˈmoʊn/ NEE-nə sim-OHN;[1] bɛ daa n dɔɣi o la Eunice Kathleen Waymon; silimin gɔli February biɛɣu pishi ni yini dali, yuuni 1933 puuni – silimin gɔli April biɛɣu pishi ni yini dali, yuuni 2003 puuni) daa nyɛla America nima yil'yiina, yil'sabira, pianist, composer, arranger, n ti pahi civil rights activist. O yila spanned styles shɛŋa n-nyɛ classical, folk, gospel, blues, jazz, R&B, n ti pahi pop. O piano ŋmɛbu daa nyɛla din n dalim baroque mini classical music di bahi n bahindi Johann Sebastian Bach,[2][3] ka lahi tom n mali nyaɣisim, jazz-like singing n be contralto o kukoli puuni.[4][5]
Ŋuna nyɛ ŋun pahiri ayɔbu ka bɛ dɔɣi n niŋ bɛ daŋ puuni din be North Carolina puuni. Simone daa na nyɛla bia n yiɣisiri na ka o suhu zaa nyɛla din kuli n be concert pianist puuni.[6] Di mink o laamba ni daa n ka maa zaa yoli o ya nima daa bi n che o n bahi, bɛ shɛba daa n yinami n ti tabi o ka o chaŋ Juilliard School of Music din be New York City puuni ŋɔ.[7][8] O daa nyɛla ŋun n bo scholarship soya ni o bɔhim Curtis Institute of Music din bePhiladelphia puuni, di mini o daa nya audition suŋ maa yoli bɛ daa bi n ti o admission maa.[9] O daa yɛlimi ni gaŋbu bee yahibu zuɣu n daa n tahili ka bɛ bi n ti o li.[10] Yuuni 2003 la puuni, dabisi bihi sunsuuni pɔi ni o kum maa ka lala shikuru nima maa daa n-ti o honorary degree.[11]
Din daa kuli yɛn che ka o gba nya biɛla biɛla o tuma ŋɔ puuni n da koko n nyu la zuɣu, Simone daa na chaŋmi n ti ŋmeri piano nightclub shɛli din be Atlantic City puuni la ni. O daa nyɛla ŋun n taɣi o yuli n boli "Nina Simone" di yɛn che ka o waligi o maŋa ka che o daŋ puuni nima saha shɛli o ni daa piigi n-ti o maŋa ni o ŋmeri "the devil's music" bee gba bɛ ni n boli shɛli ni "cocktail piano" la.[9] Bɛ daa n yɛli o saha shɛli puuni o ni daa na n be nightclub maa puuni ni di simdi ni o yilindi n jɛndiri o maŋmaŋa accompaniment din daa n sɔŋ o pam hali ka o daa n ti bahindi o tuma ka nyɛ jazz vocalist.[12] O daa bi n zani ni ka daa tuɣi n recordi bɛ ni n boli shɛŋa ni albums nima la n gari bin kɔb'sinahi bin din gbaai yuuni 1958 la puuni hali ni yuuni 1974 puuni ka daa n niŋ o debut ni Little Girl Blue. O daa nyɛla ŋun daa n yihi o tuuli hit single din daa n mali dariza pam na United States puuni yuuni 1959 la puuni ni "I Loves You, Porgy", din daa n pahi Billboard Hot 100 chart bin pishi shɛli din daa n do zuɣusaa la puuni.[6] Simone lahi nyɛla niriba pam ni mi pirimila o kpaŋmaŋa zaŋ chaŋ civil rights movement during the 1950s and 1960s la puuni.[13] O daa nyɛla ŋun daa n zo n yi United States n chaŋ France tingbani puuni pirimila the assassination of her friend Martin Luther King Jr. in 1968 la zuɣu.[14] O daa nyɛla ŋun daa n kpɛ Europe, Africa, n ti pahi Caribbean tingbana puuni n ti diɛm diɛma bin din n gbaai yuuni 1970s, yuuni 1980s, n ti pahi yuuni 1990s la puuni hali ni ŋanima bahigu.[15] Yuuni 1991 la puuni ka Simone daa n yihi o maŋmaŋa lahabali shɛli bɛ ni n boli ni autobiography la, I Put a Spell on You (o ni daa n yihi shɛli na o her famous 1965 album puuni na la) na. O daa na kuli nyɛla ŋun n diɛmda ka n nyari doliba hali n ti kani.[16]
Rolling Stone nyɛla din duhi ka maain n pahi dariza Simone zaashee baantali puuni binyɛra bee gbana pam puuni.[17][18]
O taarihi
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- ↑ Nina Simone. Oxford Advanced Learner's Dictionary. Oxford University Press.
- ↑ Simone & Cleary 2003, p. 23.
- ↑ Nina Simone (en).
- ↑ Simone & Cleary 2003, p. 91.
- ↑ Simone & Cleary 2003, pp. 17–19
- 1 2 Simone & Cleary 2003, pp. 1–62
- ↑ Kaleidoscope Chamber Orchestra - Composers (en-US) (2019-11-21).
- ↑ Encyclopedia of Jazz Musicians – Nina Simone (Eunice Kathleen Waymon). Jazz.com.
- 1 2 Liz Garbus, 2015 documentary film, What Happened, Miss Simone?
- ↑ Fields, Liz (2021-01-27). How Nina Simone reinvented herself after a rejection from classical music conservatory | American Masters | PBS (en-US).
- ↑ The Nina Simone Foundation.
- ↑ Pierpont, Claudia Roth (August 6, 2014). "A Raised Voice: How Nina Simone turned the movement into music". The New Yorker. Archived from the original on August 6, 2014. Retrieved August 6, 2014.
- ↑ In History: Nina Simone on how racial injustice fuelled her songs (en-GB) (February 19, 2024).
- ↑ BBC News - HARDtalk, Nina Simone (en-GB).
- ↑ "Nina Simone" (en). https://nmaahc.si.edu/nina-simone.
- ↑ Nina Simone (en).
- ↑ "100 Greatest Singers of All Time". Rolling Stone (in English). 2010-12-03. Retrieved 2024-08-04.
- ↑ "The 200 Greatest Singers of All Time". Rolling Stone (in English). 2023-01-01. Retrieved 2024-08-04.