Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Margaret Chung

Diyila Dagbani Wikipedia

Margaret Jessie Chung (Chinese: 張瑪珠, (1889-10-02)October 2, 1889 – (1959-01-05)January 5, 1959), bi daa dɔɣ'ola Santa Barbara, California,ŋuni n-daa nyɛ tuuli ŋun ndaa nyɛ ninvuɣ' sɔ ŋun daa gabi n-nyɛ American - Chinese paɣa ŋun nyɛ physician. O ni daa naai University of Southern California Medical Shikuru[1] ni o internship, o daa lahi nya bɛhigu shei IIIinois yuuni 1916 yuuni puuni, O daa nyɛla ninvuɣ' sɔ ŋun daa yooi o dintɔli ashibti bila din daa nyɛ tuuli Western medical clinics San Francisco's Chinatown tingban ni yuuni1920 pulini.

Bi daa dɔɣ'la Chung Santa Barbara,ŋuni n-daa nyɛ kpɛma bi bihi pia ni yini puuni.[2][3] O dɔɣim saha,1882 Chinese Exclusion Act maa daa mali yaa pam. O ba, Chung Wong,daa nyɛla toon dana n ti Rancho Guadalasca Ventura tingban ni.[4] O ma, Ah Yane,daa nyɛla ŋun gba daa nyi China n chaŋ California yuuni 1870s puuni,o daa na bɛla asori yili ni n-tumda pɔi ka ti naa n-yi kpɛ pupkparim ni,ka saha chɛŋa gba ka o daa lahi tooi zooi ka o lɛbigiri kootu yɛltɔɣ'si n-tiri ninvuɣ'shɛb ba n-daa bi tooi wumdi kootu maa ni yɛri balshɛli maa.[4] Bi daa mɔŋ'la o laambi shahara gbaŋ shɛli bi ni nyɛn zaŋ kpɛ U.S kadi wuhi ni bilichiinin nyɛba,lala ŋɔ zuhu daa chɛ ka bi kɔŋ tuuma n tumda.Bi daa nyɛla ninvuɣ'shɛb bin daa zo n chaŋ Los Angeles yuuni1902 puuni.[2] Chung ba daa nyɛla ŋun daa nyɛ loori sarati ka daa kɔŋ' o nyɛvuli dama ashibtinim maa daa zaɣ'sɔla tibbu dama o daa pa bilichini zuɣu.[4] Chung daa nyɛla ŋun daa kpaŋ o maŋ' n-daa tabsuŋ ka bi daa lihiri o tizo bihi maa o yuun pii ni,lala ŋɔ daa nyɛla din daa bɔri nidi chilsi o shikuru bɔhimbu.[4][5]

Yuuni1905, Chung daa nyɛla shikur'bil sɔ Los Angeles Herald tingbani niribi ni daa mi ka o kpaŋdi o maŋ' shikuruni ni o zahasim zaŋ' kpa o n-daa bɔri ni o ti lɛbi lahabali gbaŋ karindila zuhu.[6] O daa lahi nyɛla ninvuɣ'sɔ Herald 1906 yuuni puuni niribi ni daa mi sɔ pam pirinla o daa yihi poem na ka daa tili yuli ni "Missionary Giving," poem ŋɔ daa nyɛla o n-daa karim shɛli Los Angeles Congregational Chinese mission Chuɣu din daa pahari pinaanii la.[7] Chung daa lahi sabi gbaŋ ka daa tili yuli ni "Comparisons of Chinese and American Costumes" ka daa karimli Pasadena Congregational mission yuuni chuɣu din daa niŋ1907 yuuni puuni.[8] O daa nyɛla yuun pinaapɔi, Chung daa naala eighth grade Seventh Street Shikuru ni[9] ka daa lahi tuhi n chaŋ preparatory shikuru daa bɛ USC, ni maa ni bi daa mi o'la "bright particular star" bi paɣabi ni dahambu karinzuɣ'maani.[10] 1910 yuuni puuni, Chung daa nyɛla ŋun pahari ayi ŋun daa di lahabaya sabbu ni karimbu compatiisani.[11]

  1. Mom Chung. Bamboo Productions.
  2. 1 2 Rasmussen, Cecilia (24 June 2001). "Chinese American Was 'Mom' to 1,000 Servicemen". Los Angeles Times. https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2001-jun-24-me-14223-story.html.
  3. McMenamin, William (23 August 1937). "Chinese Woman Physician Seeks War Zone Service". San Bernardino Sun. United Press. https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=SBS19370823.1.5.
  4. 1 2 3 4 Chhita, Nina (2023-09-18). "Overlooked No More: Margaret Chung, Doctor Who Was ‘Different From Others’" (en-US). The New York Times. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/2023/09/18/obituaries/margaret-chung-overlooked.html.
  5. Doctor Margaret "Mom" Chung. West Adams Heritage.
  6. "Chinese Girl to Become Reporter". Los Angeles Herald. October 10, 1905. https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LAH19051010.2.121.
  7. "Chinese assist in exercises". Los Angeles Herald. 5 March 1906. https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=LAH19060305.2.133.
  8. "Chinese celebrate first anniversary". Los Angeles Herald. 8 May 1907. https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=LAH19070508.2.64.
  9. "Graduates from public schools". Los Angeles Herald. 8 February 1907. https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=LAH19070208.2.91. "[...] essay, "Comparison of American and Chinese Habits and Customs," Margaret Chung [...] Those to be graduated are: Margaret Chung, Berta Miller, Josephine Sayers, Harold Gaston, Glenn Smith, Clarence Wilson."
  10. "Margaret Chung, Edith Romig and Lillian Pressman". Los Angeles Herald. 24 November 1907. https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=LAH19071124.2.94.10.
  11. "Chinese girl secures second prize in debate". Los Angeles Herald. 5 March 1910. https://cdnc.ucr.edu/cgi-bin/cdnc?a=d&d=LAH19100305.2.47.