Iba N'Diaye
| Iba N'Diaye | |
|---|---|
| Dɔɣim yuli | Iba Gustave N'Diaye |
| Saint-Louis (mul) | |
| O ya Tiŋgbaŋ | Senegal France |
| African Americans (en) | |
| Kpibu shee | Clamart ni Paris, Silimin gɔli October 4, 2008 |
| Education | |
| Shikuru shɛli o ni chaŋ | École nationale supérieure des beaux-arts de Paris (mul) Académie de la Grande Chaumière (mul) |
| Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibu | Farinsi |
| Kariŋbia | Katta Diallo (en) Souleymane Keita (en) |
| Tuma | |
| Tuma | Pɛnta-pɛnta ni sculptor (en) |
| Ŋun kpuɣi o tuma | école nationale des Arts de Dakar (mul) |
| Laɣingu | École de Dakar (mul) modernism (en) |
Iba N'Diaye (1928 – October 5, 2008) daa nyela faringa so bini doɣi Senegal, ka o daa nye nucheeni baŋda ni karimba. O daa nyela ŋun bo baŋsim Senegal tingbani ni saha sheli dini daa be frenchnima sulinsi ni, N'Diaye daa nyela ŋun zaŋ gbaŋpiela bohimbu soya bee wuhibu soya n zaŋ wuhi gbaŋ sabila yela. O daa nyela ŋun labi Senegal di ni daa niŋ ka di nye maŋsulinsi, ka daa ti leegi zuɣulana zaŋti École Nationale des Beaux Arts din be Dakar la.[1]
Tuuli Biɛhigu ni baŋsim Bohimbu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Iba N'Diaye daa nyela bini doɣi so yuuni 1928, tiŋ yuli booni saint Louis din be Senegal tingbani ni. [2]O ba daa nyela musulimi ka o ma nye dolodolo nira ŋun jemdi catholic asori duu ni.[2] O ni daa na nye karimbia saha sheli maa, o daa nyela ŋun niŋdi bombunima ntiri sinii duri ni tumaduri bi tiŋ maa ni. O ni daa paagi yuun pinaani, o daa pili baŋsim bobu Lycée Faidherbe din be Saint Louis, Sénégal.[2]
O baŋsim bohimbu daa jendila mebu mebu yaɣili saha sheli o ni daa be Senegal, poi ka o naa yi ti go n labi France yuuni 1948, luɣi sheli o ni daa pili baŋsim bohimbu architecture yaɣili , École des Beaux-Arts din be Montpellier.[2]
O daa daa lahi tuɣila o karim baŋsim bohimbu fine arts yaɣili École des Beaux-Arts din be Paris yuuni 1949; ka daa lahi chaŋ Académie de la Grande Chaumière din be Paris tingbani ni la.[2] Saha sheli o ni daa bihimdi baŋsim ŋo, o daa nyela ŋun be French architect so dini daa mi Georges-Henri Pingusson sulinsi ni . Ossip Zadkine ŋun daa be Académie de la Grande Chaumière, ka o baŋsim yaɣili daa jendi binyera mebu mebu n daa zaŋ gbaŋsabila binyera mebu baŋsim n wuhi N'diaye. O daa nyela ŋun kpalim Académie de la Grande Chaumière hali ni yuuni 1958.[2]
O Africa Labbu na
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Di ni daa niŋ ka Senegal tingbani deegi maŋ sulinsi yuuni 1959, o daa nyela ŋun labi tingbani maa ni ka di nyela tingbani zuɣulana Léopold Senghor n daa kpamoo jaande, nti kpa Department of plastic Arts, École Nationale des Beaux Arts din be Dakar la. O daa zaŋ o tuma n wuhi salo yuuni 1962, ka daa lahi kuli nye karimba lala karinzoŋ ŋo ni hali ni yuuni 1966. O daa nyela ŋun wuhi karimbihi baŋsim ka ku lahi soŋ ba bi zoosim polo, lala karimbihi ŋo puuni yino n daa nye Mor Faye.
N'Diaye, nti pahi Papa Ibra Tall ni Pierre Lods n daa laɣim kpa Dakar School (French: École de Dakar), din daa nye nucheeni baŋdiba laɣingu .[3] Di kpabu maa daliri daa nye ni bi kpaŋsi bee n duhi gbaŋ sabila nucheeni baŋdiba yeei, ni bi wuhi kamani gbaŋsabila nucheeni baŋdiba ni tooi zani bi dintoli zuɣu ."Africanite" daa nyela din laɣim Negritude of Senghor ni Pan-Africanism of decolonialism. N'Diaye, daa nyela ŋun kuli mali niya ni o wuhi siliminsi bombu baŋsim , ka lala ŋo daa bi doni vienyela nti o karimbataba ni ban pahi. O daa nyela ŋun sabi wuhi barina sheŋa din be "Africannes" , gbaŋ sabila laɣimbu ni bi zaŋ bi dintoli nema n tum bi tuma ka che gbaŋ piela niema , ka daa yeli ni di yi niŋ ka di zaɣisi siliminsi soya, di wuhimmi ni di wuhiya ni bi zaɣisila baŋsim kpeeni zaŋkpa nucheeni baŋsim polo. Lala bini ŋo gba nyela Papa Ibra Tall ni daa yeli ni di tuya ni gbaŋsabila nucheeni baŋdiba yi siliminsi nucheeni baŋsim soya yela ni ka mali gbaagi bi dintoli dini. Tall ni N'Diaye n daa nye gbaŋsabila nucheeni baŋdiba bima bi saha maa .
N'Diaye daa nyela ŋun kani Paris silimin goli 4, October yuuni 2008 saha sheli o ni daa nye yuuun pihinii , ka di nyela suhuni doro n daa tahi lala sababu maa na. [1][4] Di ni daa niŋ ka o kani naagi , Senegal tingbani zuɣulana Abdoulaye Wade daa nyela ŋun boli N'Diaye "Father-founder of Senegalese Modern Art".[5]
O tuun gahinda
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Tabaski la Ronde à qui le Tour (1970)
- Sahel (1977)
- The Cry / Head of a Djem Statuette Nigeria (1976)
- Study of an African Sculpture (1977)
- The Painter and his Model (1979)
- Study of a Wé Mask (1982)
- Jazz in Manhattan (1984)
- Big Band (1986)
- Juan de Pareja Attacked by Dogs (1986)
- The Cry (1987)
- Hommage à Bessie Smith (1987)
- Trombone (1995)
Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- 1 2 Cotter, Holland (2008-10-15). "Iba Ndiaye, African Modernist Painter, Is Dead at 80" (en-US). The New York Times. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/2008/10/15/arts/15ndiaye.html.
- 1 2 3 4 5 6 Dogramaci, Burcu; Hetschold, Mareike; Lugo, Laura Karp; Lee, Rachel; Roth, Helene (2020-09-01). Arrival Cities: Migrating Artists and New Metropolitan Topographies in the 20th Century (in English). Leuven University Press. ISBN 978-94-6270-226-4.
- ↑ Nzewi, Ugochukwu-Smooth; Fillitz, Thomas (2020-06-15). Dak'Art: The Biennale of Dakar and the Making of Contemporary African Art (in English). Routledge. ISBN 978-1-000-18245-3.
- ↑ Official Webpage (fr). Iba N'Diaye.
- ↑ Hommage: Me WADE au peintre décédé : ‘Iba Ndiaye était le modèle par excellence’ Archived 2011-07-16 at the Wayback Machine. Walf Fadjri - Dakar/African Press Service (n.d.).