Guérewol
Guèrewol (var. Guerewol,Gerewol) nyɛla yuuni kam mamli compitisa ka Wadaabe Fula zuliya ban bɛ Niger maa ni niŋdi shɛli. Nachimba nyɛla ban malindi shili ni nachin tɛri ka painti bi ninani ni bi kali n pɛ line ni bɛ wa waa ka yili yila din yɛn chɛ ka paɣasara ban sahi dooyili kundi hankaya labina bi polo. Guèrewol nyɛla bini niŋdi shɛli yuuni kam ka di nyɛbi kali naɣi kpariba nyɛla ban laɣimdi southern Sahara tiŋtari ni bi kpɛɣi napoŋ n chaŋ south yaɣali din yɛn chɛ ka bi nyɛ bindirigu wuuni.
Luɣu shɛli so kam ni mi ka bi laɣimdi n nyɛ In-Gall northwest yaɣali Niger tiŋgbani, ni ka chuɣu titali puhira, daabiligu daŋ laɣimgu zaa niŋda n ti wadaabe mini pastoral Tuareg niriba. Waa maa maŋmaŋ nyɛla bini bolindi shɛli yaake n ti pahi bin shɛŋa din dii ka yaa kamani asarachi yobu zabili, compatisa nima bɛ dagora laakumi ba n nyɛŋtaba zaa nyɛla din pahi ka Guèrewol niŋdi hali ni bakɔi maa.[1] Guèrewol nyɛla din niŋda saha shɛli wadaabe nim yi ti laɣim: Niamey hali ni tiŋsi pam, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban chani tiŋ shɛŋa bini mali yiya, bi chani kamani northern Cameroon mini Nigeria.[2]
Yuuni kam laɣimgu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Saa gbaabu saha, silimi gɔli September ni n bala, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpɛɣiri napoŋ n chani In-Gall ni bi ti laɣim yalim ka pahi ka bi puhi Cure Salèe chuɣu, zuliya pam nyɛla ban laɣimdi ni maa ni. Kpɛ ka wadaabe nachimba ban di nachinsi, n zaŋ kɔbiri mini nachin tɛri balibu n niŋ bi maŋ, nyɛ ban yɛn wa waa ka yili yila ni di paɣasara maa hankali n labisina bi ni. Wadaabe nachimba ŋɔ vilim nyɛla bi waɣilim, bi nin pɛila mini bi nyin pɛila; nachimba ŋɔ nyɛla ban kahimdi ka mirigiri bi nina ka kuli bahiri lari din yɛn chɛ ka bi nyi na maa yiri na, din n wuhiri bi vɛlim. Wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpalimdi ka bi puhiri bi bakɔi chuɣu shɛli bini boli Guèrewol la, din ni ka paɣasara maa piiri bachimba maa ban vɛila.[1]
Yila mini waa
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
Yila mini waa maa nyɛla Fula kali, din barigi fula zuliya ni ka di nyɛla pam pa nyɛla musilinima, ban chaŋ shikuriti ni ban chaŋ tiŋpuuni n ti beni. Di nyɛla laɣim gu yili yilindiba ban yilindi ka kpahiri bi nuhi, ka mali bi naba n ŋɛri tiŋ n ti pahi dawulɛ ŋɛbu
Guèrewol compitisa ŋɔ nyɛla nachimba ba di nachin tɛri n wari wa shɛli bini boli yaake maa ka di nyɛla bi yɛn pɛla fooli, ka nyɛ ban yɛn kpa paɣasara ban saɣi doo kundi, saha shɛŋa bi niŋdili n gari dabaa ayopoin, ni awa galiŋ n ti naali wuntaŋ zuɣusaani. Dagora ŋɔ nyɛla ban chani paɣasara maa ni bɛ shɛli maa n ti zaŋ niya nima,Stamina mini bi suhu ni gbaaba shɛm n yɛli ba. [2][3] Nachimba ŋɔ tooi nyori tim shɛŋa din yɛn chɛ ka bi ni tooi wa waa maa n yoogi amaa ka di nyɛla din ka ba alaafee.[1]
Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- 1 2 3 Niger's dandy Gerewol festival | Africa - Times Online (en).
- 1 2 Barltrop, By Richard. Niger: Wodaabé wannabes - Telegraph (en).
- ↑ Welcome to Christine Nesbitt Hills' website.