Funge

Funge
Tuma

Funge bɛ Fúngi (Angola) bɛ mfundi ( Congo - DRC mini Congo Republic) nyɛla African kali binidirigu shɛli bini zaŋdi Konkonte zim mini ko tulim m niŋdi shɛli. A ni tooi lahi zaŋ kaʒiɛɣu, kariwana, chi bɛ za n niŋ li. Di diri ni ʒɛ vari, zahim bɛ nimdi kpam kamani binidira shɛŋa din gba kuli dira ni ʒɛ vari, nimdi bɛ zahim maa. Funge nyɛla binidiri kpeni African binidira puuni. A yi bori ni di nyɛɣisa  ka mali nɛma a ni tooi zaŋ bim kamani zaŋ bim n zali kom maa zaashɛi. Bi lahi mi li bidia ( ka di gbɛni nyɛ binidirigu).

Funge nyɛla binidiri shɛli bini mali nu n dira, ka ayi gbaagi borili a yɛn zaŋ mi n suhi kpam bɛ ʒɛrini .

Funge nyɛla Angola kali binidirigu kpeeni. Di yi kana Lesser Antilles binidirigu shɛli bɛni ka gbanli ka bi boli fungi bɛ cou-cou.

Ghana ti malila di balibu dibaayi, ka bi tooi zaŋdi kariwana zim n niŋdi li, di balishɛli bini boli banku maa nyɛla bini zaŋ konkontɛ zim mini kariwana zim n duɣiri shɛli. Kariwana maa nyɛla bini yɛn loha shɛli din wuugi ka bi nimli ka chɛ ka di miigi ka bi nayi zaŋ li duɣi. A yi yɛn niŋ banku maa ayɛn duɣi la a ni gabi konkontɛ zim mini kariwana zim ni kom maa hali kadi ti bi amaa di bali shɛli bini boli dakunu ( kenkey) di bɛi bi ka a pobili kudu vari bɛi kariwana vari ni ka labi duɣi li ka di naa bi.

Di yi kana Brazilian nim gba mali di bali shɛli ka bi mali konkontɛ zim mini zahim bim n niŋdi shɛli ka boli ni pirão.