Djibril Diop Mambéty
| Paɣa bee doo | Doo |
|---|---|
| O ya Tiŋgbaŋ | Senegal |
| Daŋ yuli | Diop |
| Doɣam dabsili | Silimin gɔli January 1945 |
| Dɔɣim Tiŋa | Dakar Department |
| Kpibu dabisili | 23 Silimin gɔli July 1998 |
| Kpibu shee | Paris |
| Ŋ-ŋɔ kum | natural causes |
| Din tahi kum | lung cancer |
| Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibu | Farinsi, wolof |
| Tuma | kpɛrikpɛrita, film director, screenwriter, director |
| Magnum opus | Touki Bouki |
| Laɣingu | Laboratoire Agit'Art |
| Related category | Category:Films directed by Djibril Diop Mambéty |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts |
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Daka, Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
Biɛhigu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
Filmography
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Siini shɛŋa o ni feature
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Badou Boy (1970)
- Touki Bouki (ka bi lahi boli The Journey of the Hyena) (1973), International Critic's Prize at Cannes mini Special Jury Prize Moscow Film Festival[1]
- Hyènes (1992)
- Le Franc (1994)
- La Petite Vendeuse de Soleil (1999)
Siini ŋmahi
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Contras'city (1968)
- Parlons Grand-mère (Let's talk Grandmother) (1989)
Maŋ biɛhigu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.