Daddy Lumba
| Daddy Lumba | |
|---|---|
| Nsuta (en) | |
| O ya Tiŋgbaŋ | Ghana Germany |
| Kpibu shee | Ankara, Silimin gɔli July 26, 2025 |
| Education | |
| Shikuru shɛli o ni chaŋ | Juaben Senior High School |
| Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibu | Silmiinsili |
| Tuma | |
| Tuma | musician (en) |
| IMDb | nm3490688 |
Charles Kwadwo Fosuh (be daa dɔɣi o la silimin goli September biɛɣu pihita yinika dali yuuni 1964 - ka o daa kani silimin July biɛɣu pishi ni ayɔbu yuuni 2025), ka bɛ mi o o tuma ni Daddy Lumba, nyɛla Ghana nira ŋun nyɛ Germany yili yiina, yili sabira,[1] ni ŋun tiri yila kumsi. O nyɛla ninvuɣ' so ŋun niŋ bayana ka yihi yilanim pam na, ka di shaŋa nyɛ din du tiŋduya, o nyɛla niriba pam ni mi ka o talahi mini o salo galisi pam Ghana yil' yiiniba puuni.[2][3][4][5] Niriba pam daa mi la Lumba ka o nyɛ ŋun yihi yilanim pam din gbunani mini di biɛhisi nyɛ konkoba ka salo maa pam daa tooi lahi mali nangbanikpeeni bee galimi n zaŋ kpa o polo.[6] O yila maa daa kuli jandirila Ghananim kaya, bɛ yal' niŋda ni bɛ yal' yara, o yila maa ni tooi yari n kpari yal' shaŋa polo n nyɛ yurilim, biɛhigu, kpibu, daŋ, ariziki, fara, suhiyurilim, suhisaɣingu, adiininima, nti pahi suhigbaali.
O ni daa na zoori saha shɛli maa, Ghana yil' yiiniba ban daa be Germany yuma 1980 bahigu la saha, Lumba daa pili la o yila tuma 'Lumba Brothers' puuni, o mini Ghana nira ŋun yuli daa booni Nana Acheampong la lala saha maa. Bɛ zaa daa nyɛla ban go n chaŋ nti be Germany lala saha maa. Bɛ daa yihila bɛ ni daa laɣim n-ŋma yili gaŋ' shɛli la, 'Yee Ye Aka Akwantuom', yuuni 1989; dina n daa lɛbi yili shɛli Ghananim nin ni tiɣi Ghana ninvuɣi shaba ban be tiŋduya yilanim puuni.Bɛ ni daa kuli waligi taba 1990 yuma maa piligu saha maa nyaanga, Lumba daa kpala o konko baan' tali tuma mini daabilim ka bɔli li 'Lumba Production' ka di mini MiPROMO kpalanzuya n daa kuli gbuni taba. O daa nyɛla ŋun yihi yil' viɛl' gbaliŋ na yimbayimba saha waɣila nyaanga.
Lumba daa dila Ghana baansi kpaŋmaŋ pina dibaa anii. O daa deela EMY Africa kpaŋmaŋ pina la, ka daa lahi n di kpaŋmaŋ pini shɛli din nyɛ ninvuɣ' shɛba ban kpaŋdi bɛ mansi pam diɛma ni yiɣijam polo la pini yuuni 2018 puuni. Yuuni 2023 puuni, Germany Ambassador din bɛ Ghana la daa ti o la 'Borga Highlife Lifetime' kpaŋmaŋ pini la. Yuuni 2024 puuni, o daa lahi bela ban daa deei 'National Honours and Awards' kpaŋmaŋ pina la puuni. Yuuni 2025 puuni, o yilli ŋɔ "Mpempem Do Me" daa nyɛla din pahi 'Apple Music' yilanim la zuɣu, UK naa ŋun yuli daa booni King Charles III la n daa piigi lala yilli maa ni o zaŋ n puhi Commonwealth Day chuɣu la.
O biɛhigu piligu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Bɛ daa dɔɣila Charles Kwadwo Fosu silimin goli September biɛɣu pihita yinika dali yuuni 1964 tiŋ' shɛli bɛ ni booni Nsuta din be Ashanti Region Ghana tiŋgbani ni la. O ma n daa nyɛ[7] Comfort Gyamfi ka sokam mi o Ama Saah, ka o ba mi nyɛ Johnson Kwadwo Fosu. O ba ni o ma daa dɔɣila bihi ata ka o nyɛ ŋun pa kpɛma sani zuɣu. O laanba maa zaa daa nyɛla karimbanima. O ba daa nyɛla ŋun kani ka o na nyɛ bia.[8]
Fosu daa pilila o shikuru chandi Nsuta tiŋgbani ni, Suame Methodist din be Kumasi la ka o daa chaŋ, nti naai yuuni 1979. O daa tirisi tooni n chaŋ Adu Gyamfi Senior High School din be Jamasi la, amaa o daa lahi yi ni n labi Juaben Senior High School nti naai o Secondary Education nimaani 1984 la saha.[9]
O tuma
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]O tuuli kuko' yaara mini Lumba Brothers (1983 hali ni 1989)
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Fosu daa pilila yila o ni daa na nyɛ yuun' pia ni ayɔbu, o ni daa be Juaben Senior High School o daa nyɛla bɛ yila toondana yuuni 1983 hali ni yuuni 1984. O daa lahi kpala o tuuli laɣim yili "Lumba Brothers" o mini o zonima.[10] O daa pilila bayana niŋbu o mini Nkwanta Wesley Singers ni daa diɛm diɛma Anokye Krom Cultural Center la.[11][12] Lala saha maa ka o daa yihi yilli ŋɔ na "Lumba Lumba" ka di yara n-jandiri ban daa tuhiri South Africa maŋsulinsi zuɣu lala saha maa. Yilli maa daa niŋla bayana, ka di che ka bɛ ti o yu' paa ŋɔ "Daddy Lumba", ka di daa ti che ka di lɛbi o yu' paa.[13]
O ni daa kuli naai Juaben SHS o daa chaŋla Germany yuuni 1983,[10] ka di nyɛla o mam, Theresa Abebrese, o ni daa nya so Secondary School la nti pahi o karimba Mama Acheampong n daa nyɛ ban tabi sɔŋ o. O daa chirigila Ghana nira ŋun gba nyɛ baanga nimaani Nana Acheampong. Acheampong daa pun nyɛla ŋun be bɔŋ shɛli bɛ ni bɔli "Talking Dreams" la ni. Bɛ daa laɣila taba zɔri[10] ka bɔli bɛ maŋ 'Lumba Brothers' (ka di yina Daddy Lumba yila bɔŋ kurili la ni). Bɛ daa gbaami ni bɛ yihi bɛ yil' palli na dina n nyɛ Yee Ye Aka Akwantuom' yuuni 1986 puuni, Joseph Owusu Banahene n daa nyɛ ŋun sɔŋ ka di yina.[7][2] Bɛ daa na bi tooi zaŋ yilli maa n wuhi salo ka di nyɛ laɣiri kalinsi zuɣu, naɣila yuuni 1989 ni ka di daa naan yina polo ni, di yibuna n-tɔ ka di kuli duhi bɛ bɔŋ maa saazuɣu.[10][14] Lumba Brothers daa nyɛla salo nini ni tiɣi shɛli dama bɛ daa chemi ka yili shɛli din daa du tiŋduya laBurger-Highlife' yina salo ni. Di yuma ayi nyaanga ka bɛ wali taba, amaa ka na kuli nyɛ ban laɣindi diɛmdi diɛma, kamani yuun' pia polo ha ka Lumba daa taɣi tiŋa.[15][13]
O konko tuma (1990 hali ni 2025)
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]O bayana niŋbu (1990 hali ni 2000 polo)
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Lumba Brothers ni daa wali taba n naai, Daddy Lumba daa yihila o konko yilanim na ka bɔli li 'Obi Ate Meso Buo' 1990 yuuni la ni, baantali baŋdaba pam daa nya lala yilanim maa viɛlim ka di niŋ bayana Ghana yilanim puuni.[16][17] Yilanim maa puuni shɛli n daa nyɛ "Theresa" ka di fiila jandiri o mam kuro la.[14] Lumba daa yaarila o kukoli Rheinklang Studio ka di be Düsseldorf din be Germany la. Daddy Lumba daa kuli yihirila yil' pala na yuuni kam hali ni yuuni 2010. O yilanim maa zaa yi laɣim, o daa nyɛla yil' bɔŋbɔŋ bin pishi ni ayopoin[18] o ni daa na be o nyavuli ni (ka Obi Ate Meso Buo' gba pahi danni).[7] O yilanim daa nyɛla o maŋmaŋ kukoli, o maŋmaŋ takari gbaŋ 'Lumba Production' ka di nyɛ din mini MiPROMO kpalanzuya gbuni taba.
1990 yuma la saha zaa, o daa namdila yil' bona n tiri o baan' taba Germany tiŋgbani ni, Vida' gba daa pahila o ni daa ti yili shɛŋa maa ni, Felix Owusu ni daa zaŋ shɛli n wuhi salo yuuni 1992 la.[19] Lala saha maa ka Lumba daa chirigi Ofori Amponsah, ŋun daa lihiri m bɔri ŋun yan sɔŋ o o yila tuma polo la. Din saha Daddy Lumba daa na chɛla baantali tuma maa. Dina n daa nyɛ Ofori Amponsah piligu ka o mini Lumba laɣim n-tum, bɛ yihila "Anti Atta" na ka o daa yihi yil' bɔŋ ka boli li Asew. O mini Ofori daa lahi yihila yil'boŋ na ka boli liWo Ho Kyere' ka di yina yuuni 1999.[7][19]
Yuuni 1999, o daa dila 'Ghana Music Awards' kpaŋmaŋ pina buta ka di 'Album of the Year' kpaŋmaŋ pini nti pahi 'Most Popular Song of the Year' kpaŋmaŋ pini.[7] 'Ghana Music Awards' puuni, o daa lahi dila 'Artiste of the Year' kpaŋmaŋ pini yuuni 2000.
Silimin goli December biɛɣu pia ni yini dali yuuni 2005, Daddy Lumba daa demla diɛma 'House of Blues' din be Chicago la.[20]
Daddy Lumba daa nyɛla ŋun yi poloni dihiri nuu n zaŋjandi ''New Partronic Party (NPP)''. "Nana Ye Winner", din nyɛ o yilli la nyɛla yili shɛli din daa mali zaashee pam n zaŋti tiŋgbani zuɣulantali piibupiibu shɛli din daa niŋ yuuni 2004, 2012 hali ni 2016. O daa lahi ŋmala yilli n-ti Nana Akufo-Addo 2020 piibupiibu la, dina n nyɛ "4 More For Nana".[21]
Silimin goli January biɛɣu pia ni yini dali yuuni 2009, linjimanim ata daa kuli kpɛla Lumba yiŋ din be Atimatim la ni ninmohi, Kumasi tiŋgbani ni. O tizopaɣa Faustina Fosu mini bɛ daŋ ni niriba n daa be yiŋa. Faustina ni yɛli sham, ni linjin' dabba maa daa bohila Lumba yala, bɛ daa yɛlimi ni bɛ mini o n yi Ankara n kuna, ni, ka o yɛliba ni o mini ba ni nya taba o yiŋa. O ni daa kuli yɛli ba ni o ka yiŋa, bɛ daa chaŋmi ka ti lahi labina hawa dibaayi nyaanga ni suhiyiɣisili, bɛ daa kuli zala bɛ yili maa dunoli gbuni n yari zilima ka turi ba. Bɛ ni daa kuli ŋmaligi, Faustina daa bolila ban su tiŋgbani maa fukumsi ka yɛli ba binshɛli din niŋ. Daddy Lumba daa bi yɛli kahigi binshɛɣu din niŋ maa n wuhi solo.[22]
2010 hali ni 2025
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Silimin goli December biɛɣu pishi ni ayɔbu dali yuuni 2010, Daddy Lumba daa nyɛla ŋun dem dema 'Royal Lamerta Hotel' Ahodwo din be Kumasi la ni, o piligu dali n daa bala ka o diɛm diɛma tiŋ maa ni, o daa yan zaŋla lala diɛma maa n puhi o konko yuun pishi baantali maa ni chuɣu.[23] Bɛ daa tirisila diɛma maa n zali silimin goli January dahiyini dali yuuni 2011, ka di nyɛla bɛ tuma nema maa n bi viɛla, niriba n daa saɣim lala luɣili maa, nti pahi luɣili maa ʒilɛli bi viɛli zuɣu. Bɛ ni daa bi tooi diɛm diɛma maa di dabisili dali maa zuɣu ban su diɛma zonzongili daa duhi la lala hotel maa nim kootu.[24]
Silimin goli January biɛɣu pia ni ayopoin dali yuuni 2018, Daddy Lumba daa duhila Kwame Anokye kootu Accra High Court lani, dama o daa ŋmala ʒiri ni o nyɛla Daddy Lumba bia, o daa boli la o maŋ Daddy Lumba Junior ka paɣisiri o ni o deei pina niriba sani. Daddy Lumba yɛliya ni Anokye pili o la paɣisibu saha shɛli o ni daa zini TV Africa zuɣu n niŋ 'Just Like You' la.[25] Anokye daa taɣila o yuli n boli o maŋ Anokye Supremo.[26]
Yuuni 2018 EMY Africa Awards la ni, Lumba daa dila 'Icon/Legend of Entertainment' kpaŋmaŋ pini. O ni daa deei pini maa o daa yɛlimi "N puhi ʒii ŋɔ zonzongilinim mini Ghananim ka paɣi. N nyɛla ŋun na kuli yan tiriya yili suma n yi na be n nyavuli ni".
Silimin goli October yuuni 2023, Germany Ambassador ŋun ʒi Ghana la daa tila Lumba 'Borga Highlife Lifetime Achievement Award' kpaŋmaŋ pini.
Lumba daa deela Grand Model kpaŋmaŋ pini la 2024 National Honours and Awards puuni, din daa niŋ Accra International Conference Centre silimin goli December biɛɣu pihita dali la.[27]
King Charles III daa piila "Mpempem Do Me" n pahi yil' yura puuni 2025 yuuni Commonwealth Day la ni. Lala yilli maa n daa pahiri diba ayopoin King Charles III ni daa piigi o yil' yura pia ni ayopoin shɛŋa Apple Music maa.[28][29]
Daddy Lumba daa malila niya ni chaŋ United States mini Canada n-ti diɛm diɛma, o yuun pishi nimaani nyaanga. TM Entertainmentz nim daa nyahila lala gɔrim maa o kum dabisili maa.[30] Ghana kuko' yaara Kaywa ni daa yɛli sham, ni Daddy Lumba daa na bela o yilanim bahigu shili malibu ni poi ka o nan yi che yila tuma. Lala yilanim maa di nyɛla din yan shihi yaɣa ŋɔ, roots reggae, amapiano, afrobeats nti pahi highlife.
O yila baŋsim
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Lumba daa yan sabila yila, ka piigi di ni yan yiini dɔli sham, ka laɣim yila maa neen' bɔra, ka yili yila maa. O yilanim pam tooi nyɛla kanbonsili, amaa o tooi chirigiri yiindi siliminsili gba.[17] Yilli kamani "Homeless" o bi yili li kanbonsili mini siliminsili konko o daa pahila German gba, o ni daa be Germany maa ka o daa bohim li o yila piligu maa saha.
O yila balibu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Bɛ ni daa wumsi o n niŋ asɔri yaɣili din nyɛ gospel la zuɣu, Lumba daa ŋma yilanim pam n zaŋkpa gospel polo, ka di tooi yara n kpari biɛhigu, yurilim, biɛhisi ni taba, kpaŋsibu ni tahima polo.[17] Daddy Lumba yila nyɛla bal' konkoba ka shihiri suhi, ka lahi nyɛ din waligi ka che taba. O yilinim din galisim gari kobishii maa tooi yarimi n kpari yurilim, biɛhisi ni taba, amiliya, fara, tahima, laɣiri, yiŋ kalinsi, maŋ kpaŋsibu, wun paɣibu, suhipiɛlli, Naawuni ni yiko polo. O yila nim kuli nyɛla din puhiri ka laɣiri paɣiba, nintiɣibo zaŋchaŋ ban yuri o polo, ni o nin ni nya yal' shaŋa, ka di che ka nyɛ baanso ŋun biɛhigu mini salo biɛhisi tooi dɔli taba ka lahi taɣiri niriba biɛhisi.[31]
O yila biɛhigu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Lumba daa lahi nyɛla niriba ni mi so ka o nini tiɣi o maŋa ka lahi dihiri o maŋ nachiinsi viɛnyɛla, ka mali viɛlim shɛli din che ka salo yuri o, ka lahi ŋma yil' shɛŋa ŋan niŋ bayana Ghana tiŋgbani ni, ka di nyɛ binshɛli din bi mili baansi pam. O daa mali la o zuɣu malibu balibu balibu, o daa tooi chɛri tamda, n pamdi sɔŋda ka daa lahi niŋdi tim niŋdi li ka di nyalisira ka be gɔnagɔna.[17]
O maŋmaŋ biɛhigu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]O ma Comfort Gyamfi (Ama Saah) n daa nyɛ o daa tooi mali so yɛltɔɣa n tumdi tuma. O kum daa nyɛla din daa dam o pam ka che ka o ŋma suhidamli, tahama, ni dihitabili yilanima. Daddy Lumba daa nyɛla ninvuɣi so ŋun mali ashili n zaŋ kpa o maŋmaŋ biɛhigu polo.[32] O daaʒia zaa daa nyɛla Ghana shiiri million kɔbiga ni pisopoin ni ayɔbu (GH₵176 million), ka di che ka o nyɛ be Ghana yili' yiindiba ban buni puuni.[33]
O radio duu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Silimin goli September yuuni 2022 puuni, Lumba daa yoola radio duu ka boli li DLFM (106.9), ka di tiri lahibali kanbonsili ni Ankara polo ŋɔ.[34][35]
O dɔro mini o kpibu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Silimin goli July biɛɣu pishi ni ayɔbu dali asiba mahili yuuni 2025 Lumba daa nyɛla ŋun kani Bank Hospital din be Cantonments din be Ankara la ni.[36] Pɔi ka o daa kani, o yuuni pihiyɔbu dɔɣim dabisili chuɣu shɛli din daa niŋ yuuni 2024 la ni, o daa chihila o paɣa, Akosua Serwaa Fosuh noli ni ka ŋuna n dihi o shini o dali. O daa viila ashili n yɛli ni o daa niŋla yaannyini apulaashin, kamani 2013 la saha. Pɔi ni yuuni 2013, o daa nyɛla do' so ŋun mali alaafee n diɛmdi diɛma laɣinsi ni. Lumba daa nyɛla ŋun diɛma diɛmanim pam n gili duniya yaanga zuɣu laɣinsinim ni.[37] King Promise daa nyɛla ŋun ʒini Joy FM zuɣu n yɛli ni o mini Daddy Lumba daa nyɛla ban laɣim n tumda ni bɛ yihi yila na, di chira ayi nyaanga ka Lumba daa kani maa.[38]
O kuli malibu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Daddy Lumba ŋun kani maa daŋni kpɛma (abusuapanin) daa moliya ni o kuli bahigu yan lula silimin goli December dabaayɔbu dali 2025, ni di yan niŋla Baba Yara Sports Stadium din be Kumasi la ni.[39][40]
Silimin goli December kootu zaligu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Silimin goli December biɛɣu pia ni ayi dali 2025, Accra High Court daa zaɣisimi ni kuli maa bi yan mali bɛ ni daa gbaai dabisi shɛli maa (13th December 2025), dama bɛ daa bi mali Daddy Lumba mayilinima maa kuli maa malibu shaawara.[41] Kootu maa daa bi saɣi n-ti daŋkpɛma maa, Kofi Owusu (Abusuapanin) ni o mali kuli maa shili ka daa lahi yɛli Transitions Funeral Home ni bɛ di zaŋ kum maa n-ti ba, naɣila kootu maa ti di sariya maa naagi.[41] Kootu maa vihigu puuni, Daddy Lumba daŋ shɛba ban daa miri o (o paɣa ni o bihi) nuu daa ka kuli maa shili malibu ni, ka kootu maa daa yɛli ni di tu ni bɛ nuu be dinni.
Kootu maa daa zalibami ni bɛ bolimi kuli maa talahi nira kam laɣingu ka ka bɛ ti laɣim gbaai dabisili shɛli bɛ ni yan sɔɣi, bɛ daa lahi zalibami ni laɣishɛlikam bɛ ni nya kuli maa malibuni ni bɛ di zaŋli n gabi Daddy Lumba buni puuni, naɣila bɛ ti ŋmaai sariya maa.[42]
Biɛla daa nabi tooi, ka kootu maa lahi zaɣisi bɛ ni gbaai sham maa, dama ban daa duhi yɛltɔɣa maa kootu maa daa bi yo bɛ ni daa gbaai GH₵2 million shɛli n-ti ba ni bɛ yo pɔi ka bɛ naan yi mali yɛlli maa.[43] Di nyaanga bɛ daa kpaŋ bɛ maŋa n mali yɛlli maa, ka kuli maa daa niŋ bɛ ni daa kuli zali li dabisi shɛli maa (13th December, 2025).
O ni zali shɛli
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Daddy Lumba daa nyɛla ŋun kpaŋsiri Ghana bi' pola mini baan' bihi ni bɛ piimi Highlife bɛ yila yilibu ni.[2] O daa lahi nyɛla ŋun sɔŋdi baansi ban na yiɣisirina, baansi kamani Felix Owusu, Afia Ampofowaa, Kwabena Sunkwa, Ofori Amponsah, Selina Orleans, Akua Serwaa Bonsu, Borax, Ateaa Tina, ni ban pahipahi.[44] Baansi kamani Sarkodie, King Promise, ni KiDi nyɛla ban gba yɛli ni Daddy Lumba nyɛla ŋun kpaŋsiba pam bɛ yila baantali polo.
Lumba kpaŋmaŋ zaŋchaŋ Ghana yila zaŋgɔhi tiŋduya binkumda polo nyɛla din zaŋ ninneesim na, ka o yilanim maa lahi yɛligi Ghana kaya.[45]
O kpaŋmaŋ pina
Di ni yina shɛli
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]| Tuma duu | Yuuni | Yaɣi shɛli o ni di | Bɛ ni daa piigi o | Bahigu lahibali | Kundivihira |
|---|---|---|---|---|---|
| Ghana Music Awards | 1999 | Best Album | - | O daa diya | |
| Most Popular Song | - | O daa diya | |||
| Artist of the Year | - | O daa diya | |||
| 2000 | Album Of The Year | Aben Wo Ha | O daa diya | ||
| Song of the Year | Aben Wo Ha | O daa diya | [48] | ||
| 2003 | Contemporary Highlife Album Of The Year | Poison | O daa diya | ||
| Contemporary Highlife Song Of The Year | Menya Mpo | O daa diya | |||
| 2008 | Song of the Year | Tokrom | Bɛ daa piigi o | [49] | |
| 2011 | Highlife Song of the Year | Anadwo Ye Die | Bɛ daa piigi o | [50] | |
| 2012 | Highlife Song of the Year | Hye Po | Bɛ daa piigi o | [51] | |
| 2015 | Highlife Song of the Year | Yentie Obiaa | O daa diya | ||
| Ghana Music Awards UK | 2017 | Highlife Song of the Year | Enko Den | Bɛ daa piigi o | [52] |
| 2023 | Most Popular Song of the Year | Ofon Na Ɛdi Asem Fo | Bɛ daa piigi o | [53] |
Honorary Awards
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
| Organization | Year | Category | Ref. |
|---|---|---|---|
| Ghana Music Awards | 1999 | Artist of the Year | |
| 2000 | Artist of the Year | ||
| 2003 | Contemporary Highlife Artist Of The Year | ||
| 2015 | Highlife Artiste(s) of the Year | ||
| 2018 | Lifetime Achievement Award | [54] | |
| EMY Africa Awards | 2018 | Icon/Legend of Entertainment | [55] |
| Embassy of Ghana, Berlin, Germany | 2023 | Borga Highlife Lifetime Achievement Award | [56] |
| National Honours and Awards | 2024 | Grand Medal | [57] |
O kuko' yaara
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Lahibali maa maŋmaŋa: Daddy Lumba discography
Nyami ŋɔ gba
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- Music of Ghana
- Music
- Nana Acheampong
Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- ↑ Kumasi High court told Daddy Lumba died a German national, not Ghanaian - MyJoyOnline (en-US) (2025-11-26).
- 1 2 3 Daddy Lumba: Ghana's highlife legend dies age 60 (en-GB) (2025-07-27).
- ↑ Daddy Lumba As A Course To Be Studied? (en).
- ↑ Livemint (2025-07-26). "Daddy Lumba, famed Ghanaian highlife singer, dies at 59 in Accra | Today News" (en). mint. https://www.livemint.com/news/us-news/daddy-lumba-famed-ghanaian-highlife-singer-dies-at-59-in-accra-11753543948352.html.
- ↑ Not Just a Singer: Daddy Lumba and the Soul of a Nation (en).
- ↑ Daddy Lumba: The highlife legend who redefined Ghanaian music (en) (2025-07-26).
- 1 2 3 4 5 Daddy Lumba, Biography (en).
- ↑ Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba (en-US).
- ↑ Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba (en-US).
- 1 2 3 4 10 fascinating facts about Highlife Legend Daddy Lumba — And the legacy he leaves behind (en-gb) (2025-07-26).
- ↑ Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba (en-US).
- ↑ Daddy Lumba dead: Ghana mourn legendary highlife artiste wey die at age 60 (2025-07-26).
- 1 2 Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba (en-US).
- 1 2 Tribute to Daddy Lumba: The Highlife Maestro — iMullar (en-GB) (2025-07-26).
- ↑ “Nana Acheampong introduced me to Highlife music”-Daddy Lumba - Atinka Online (en-US) (2023-01-02).
- ↑ Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba (en-US).
- 1 2 3 4 Oloworekende, Wale (2025-07-29). In Tribute To Daddy Lumba, Ghana’s Most Beloved Maverick (en-US).
- ↑ See the list of over 200 songs Daddy Lumba released - MyJoyOnline (en-US) (2025-07-27).
- 1 2 See the list of over 200 songs Daddy Lumba released - MyJoyOnline (en-US) (2025-07-27).
- ↑ Daddy Lumba at Historic Chicago House of Blues! (en).
- ↑ Benedict, Qwame (2020-11-11). Daddy Lumba drops his campaign song for Nana Akuffo Addo (VIDEO) (en-US).
- ↑ Daddy Lumba in trouble (en).
- ↑ Lumba's homecoming show - MyJoyOnline (en-US) (2010-09-17).
- ↑ Patrons of Lumba Concert fiasco explore legal option (en).
- ↑ Daddy Lumba look-alike changes name after lawsuit (en-US) (2018-04-04).
- ↑ Eight 'sing-alikes' of Daddy Lumba mistaken for the original - MyJoyOnline (en-US) (2025-07-30).
- ↑ Full list of recipients at 2024 National Honours Awards - MyJoyOnline (en-US) (2024-12-30).
- ↑ Daddy Lumba’s ‘Mpempem Do Me’ featured in King Charles’ playlist - MyJoyOnline (en-US) (2025-03-10).
- ↑ Ghartey, Raphael (2025-03-10). Daddy Lumba's 'Mpempem Do Me' features in King Charles III's playlist (en).
- ↑ Ghartey, Raphael (2025-07-27). Daddy Lumba's USA and Canada tour cancelled - Management (en).
- ↑ Akrong, Issac (2012-10). "Hip life music: re-defining Ghanaian culture (1990-2012)" (in en).
- ↑ High court rules both women were lawfully married to late music icon Daddy Lumba [Full Judgment - MyJoyOnline] (en-US) (2025-12-02).
- ↑ Desk, HT US (2025-07-26). Daddy Lumba net worth: How rich was late Ghanaian musician? Here’s all about his family and kids (en).
- ↑ "Music legend Daddy Lumba establishes his own radio station, DLFM" (en-EN). Pulse Ghana. 2022-09-08. https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-legend-daddy-lumba-establishes-his-own-radio-station-dlfm/33ql1bl.[permanent dead link]
- ↑ Daddy Lumba opens his own radio station DLFM in Accra (Photos) (en-US).
- ↑ "Daddy Lumba cause of death: Ghanian music icon, passes away - here's what happened to him". The Economic Times. 2025-07-26. ISSN 0013-0389. https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/daddy-lumba-cause-of-death-ghanian-music-icon-passes-away-heres-what-happened-to-him/articleshow/122925433.cms?from=mdr.
- ↑ Highlife Legend Daddy Lumba dies at 60 (en).
- ↑ Daddy Lumba: 'We were working on a joint album'- King Promise reveals - MyJoyOnline (en-US) (2025-07-26).
- ↑ Family announces date for late Daddy Lumba’s final funeral rites (en) (2025-10-08).
- ↑ Daddy Lumba’s funeral to be held in Kumasi - Family - MyJoyOnline (en-US) (2025-08-05).
- 1 2 BREAKING: Court blocks Daddy Lumba’s december 13 funeral (en) (2025-12-12).
- ↑ High Court stops Daddy Lumba's funeral over family dispute (en-us) (2025-12-12).
- ↑ Court allows Daddy Lumba’s funeral to proceed after applicants miss GH¢2m deadline (en) (2025-12-12).
- ↑ Daddy Lumba Biography – Official Website of Daddy Lumba (en-US).
- ↑ Daddy Lumba, Ghanaian music superstar, dead at 60 (en-US) (2025-07-26).
- ↑ 1ST – 10TH EDITION WINNERS - 27TH TGMA Official Website (en-US) (2025-06-13).
- ↑ 11TH – 20TH EDITION WINNERS - 27TH TGMA Official Website (en-US) (2025-06-13).
- ↑ https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Daddy-Lumba-s-Aben-Wo-Ha-How-the-controversial-song-became-a-classic-1993919
- ↑ https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Ghana-Music-Awards-2008-nominations-out-193628
- ↑ https://www.modernghana.com/entertainment/14578/three-artistes-lead-2011-ghana-music-awards-nominations.html
- ↑ https://www.newsghana.com.gh/sarkodie-okyeame-kwame-top-vodafone-ghana-music-awards-2012-nominees-list/
- ↑ https://www.modernghana.com/entertainment/43996/ghana-music-awards-uk-2017-nominations-announced.html
- ↑ https://www.musicinafrica.net/magazine/ghana-music-awards-uk-2023-all-nominees
- ↑ https://www.musicearshot.com/2025/07/the-timeless-legacy-of-daddy-lumba-ghana-s-highlife-icon-dies-at-60.html?m=1
- ↑ https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Daddy-Lumba-A-look-at-the-life-and-achievements-of-a-Highlife-legend-1993575
- ↑ https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Daddy-Lumba-A-look-at-the-life-and-achievements-of-a-Highlife-legend-1993575
- ↑ https://www.myjoyonline.com/full-list-of-recipients-at-2024-national-honours-awards/