Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Cuanza River

Diyila Dagbani Wikipedia
Cuanza Mɔɣili
stream
Origin of the watercourseChitembo Mali niŋ
Noli ti ko'dooAtlantic Ocean Mali niŋ
Drainage basinCuanza basin Mali niŋ
TiŋaAngola Mali niŋ
Tiŋgbaŋ yaɣili calinli13°40′51″S 17°25′48″E, 9°20′49″S 13°9′15″E Mali niŋ
Map

Cuanza Mɔɣili,[1] shɛba nyɛla ban booni li Kwanza,[2] Quanza,[2] bee Coanza, di nyɛla mɔɣili din waɣa gari mɔɣili kam din be Angola. Di nyɛla din zɔri chani nti luri Atlantic Ocean zaŋ labi tiŋgbani maa tiŋzuɣu Luanda polo.

Mɔɣili maa nyɛla kamani 150 miles (240 km) ka chɛ di kolinoli, di nyɛla kilomitanima pihiyobu ka chɛ Luanda. Di mɔɣ'bihi nyɛ Cutato mini Lucala.

Mɔɣili maa nyɛla din piligi luɣ'shɛli Portugal niriba ni daa na be luɣ'shɛli tiŋgbani maa wulinpuhili.

Capanda mɔɣ'bila nyɛla din be Malanje yaɣili ka nyɛ bɛ ni daa gbi shɛli naai yuuni 2004, di nyɛla din tiri lala yaɣili ŋɔ niɣilim buɣim ka nyɛ din lahi sɔŋdi ninvuɣ shɛba ban be ni pukparilim. Cambambe mɔɣ'bila mini Lauca mɔɣ'bila gba nyɛla bɛ ni daa gbi shɛli mɔɣili ŋɔ ni. Caculo Cabaca mɔɣ'bila nyɛla bɛ ni na gbiri shɛli ka di nyɛ bɛ ni mali shɛli nia ni di naai yuuni 2024. Barra do Kwanza, mɔɣili maa kolinoli nyɛla bɛ ni mali shɛli ka niriba chani nti lihira

Dolodolo duu zaŋ n-ti Nossa Senhora da Victoria nyɛla din za miri mɔɣili ŋɔ zaŋ labi Cuanza Mɔɣili din be Massanganu, yaɣili zaŋ n-ti Cuanza-Norte, Angola.[3]

Angola's liɣiri, kwanza nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli yuli nti mɔɣili ŋɔ.[1][4] Mɔɣili ŋɔ yuya lahi nyɛ yaɣili zaŋ n-ti Cuanza Norte ("Cuanza North") mini Cuanza Sul ("Cuanza South").

  1. 1 2 O Perfil de Angola. Governo de Angola.
  2. 1 2 EB (1878).
  3. Valdez, F. T. (1861), Six Years of a Traveller's Life in Western Africa, Vol. II, Hurst and Blackett.
  4. Theroux, Paul (30 May 2013). The Last Train to Zona Verde: Overland from Cape Town to Angola. Penguin Books Limited. ISBN 9780241965139 via Google Books.
  • "Coanza" , Encyclopædia Britannica, VI (9th ed.), New York: Charles Scribner's Sons, 1878, p. 81.

Coordinates: 9°21′S 13°09′E / 9.350°S 13.150°E / -9.350; 13.150