Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Cape Malay curry

Diyila Dagbani Wikipedia
Cape Malay curry
viand
Yaɣ shelidish Mali niŋ
Tingbani shɛli din yinaIndia Mali niŋ
Binyɛra ka bɛ zaŋ namlispice, curry powder, herb, culinary herb Mali niŋ
CuisineUnited Kingdom Mali niŋ

Curry (silimiinsili: /kəɹiː/, Tamil: [kɐri]) nyɛla bindirigu din nyaɣisa, di tooi nyɛla India nima bindirigu, ka di lee kuli chaŋ hali ka Portugue nima gba ti diri li, ni British nima, hali gba tiŋduya zaa.[1]

currie nima pam nyɛla di be lala binira ŋan be Southeast Asia ni East Asia.[2]

Ayi yuli medieval India tingbanni, proto-curries nyɛla bɛ ni niŋdi binnyɔma n niŋdi shɛli puuni kamani asafoetida, cardamom, coriander, cumin, ni kaakaaduro, ni naanzua.[3]

curry balibu pam nyɛla din be tiŋsi pam puuni. Ayi yuli Southeast Asia, curry nyɛla bɛ ni tooi mali binnyɔma zaɣ' gari ni kpaakpa milki n niŋdi shɛli. Ka a kana India, ka ban chimdi binnyɔma maa kpam puuni; ka naan yi niŋ kom niŋ, bee milki bee kpaakpa milki.amaa China mini Korea, curries ban kuli dahala curry zaɣ' zim.

Silimiinsili ni bachi "curry"nyɛla din yina Dravidian balli dɔɣim puuni, dintooi kuli nyɛ Dutch carrijl, Portuguese caris bee caril, bee shɛli ni ka di laɣim taba ni. Lala Dravidian dini maa ni tooi nyɛ Tamil கறி kaṟi[4][5]

"Binnyɔma din mini zahim,nimdi, ziɛ'vari gabi taba, ka bɛ dirili ni shinkaafa duɣira"),[6] bee ban paŋli bala pam puuni.[7][8]

Dravidian bala pam puuni, kamani Malayalam (കറി kari, "hot condiments; nimdi, vari vari")[9], Middle Kannada, Kodava, ni Telugu malila bachi yinsi.[10][11]

Lala yuli ŋo "curry" pala din yina curry tia ni na, amaa curries shɛŋa beni n ka curry vari pahi di binnyɔma ni[12][13]. ŋun sabiri di duɣibu maa chɛrimi ka bɛ baŋ ni bachi nima ayi ŋɔ nyɛla din ŋmani taba dini n nyɛ Karahi bee Kadai.

curry balibu zooya pam. Di zaa dolila di di binnyɔma ni niŋdi shɛm kali kam puuni ni bɛ ninsalinima ni bɔrili hɛm. Lala bindirigu ŋɔ maa malila yuya kamani dopiaza ni rogan josh din binnyɔma wuhiri di ni nyɛ shɛli ni di duɣibu.

A yi yi India bahigu ha, curry nyɛla bindiri shɛli din yina Southeast Asia ka bɛ mali kpaakpa milki ni binnyɔma zaɣ' gati, n niŋdi shɛli ka bɛ tooi mali li n viri shinkaafa zuɣu n dira. Curry nima ni tooi mali zahim, nimdi, booni di, bee shellfish, dini tooi nyɛ diko bee ka vari vari pahi di zuɣu. Shɛba nyɛla vegetarian.

East Asiba

Japanese curry nyɛla bɛ ni tooi diri shɛli ka di nyɛ karē raisuカレーライス )– curry, shinkaafa, ni vari vari bela, ka bɛ laɣindili n niŋdi ŋmani yini ni ka mali dirigu n diri li, bindirigu dibu saha.Bɛ dii bɛ niŋdi binnyɔma n niŋdi li kamani India nima mini Southeast Asia nima curries, ka di ŋmanila kpam ka pa ni curry.[14]

Curry wuligi ya n kpe South Africa ka di nyɛla niriba ban yi India ni chaŋ ti zibi di tiŋkpankuɣa ni yaɣ' shɛŋa ŋan be ninneesim maa saha. Africa curry nima, Cape Malay curries ni Natal curries nyɛla din mali Natal curry, Durban curry, bunny chow, ni roti kpila di puuni. South Africa curry nima nyɛla din nam ka di nyɛla KwaZulu-Natal mini Western Cape ni laɣim niŋli, ka din kpalim mi zooi gili tiŋ' maa zaa 20th mini 21st centuries maa ha ka pahi ekasi, colour, ni Afrikaner niɛma niɛma.[15]

Binnyɔma bindira din be Indian puuni, pɔi ni 20th century faa bɛ booni "curry" India nima sani: lala yuli maa daa nyɛla bɛ ni booni shɛli Anglo-India nima bindirigu. India bindira pam kamani dopiaza mini rogan josh daa mali la di dahalali yuya nima, taarihi bindira lana Colleen Sen daa sabita ni notes that India nima duɣiri biiŋa Madhur Jaffrey n daa bo lala yuli ŋo maa 'curry' "n labisili na India' nima bindirigu gahindili",amaa o sabbu maa daa ti nyɛla bɛ ni saɣi n-ti shɛli.[16] Di yuya maa mini di ni duɣiri shɛm zaa.

  1. "Oxford University Press", Wikipedia (in English), 2026-07-19, retrieved 2026-07-30
  2. "ABC-Clio", Wikipedia (in English), 2025-06-22, retrieved 2026-07-30
  3. "Nishant Batsha", Wikipedia (in English), 2026-07-05, retrieved 2026-07-30
  4. Snyder, Michael (2018-02-28). What We Know As "Curry" Has A Long And Curious History (en-US).
  5. "Oxford dictionary", Wikipedia (in English), 2024-10-14, retrieved 2026-07-30
  6. Winslow, Miron (1862). Winslow's A comprehensive Tamil and English dictionary = Vinculovin Tamil-Ankila akarati. Internet Archive. New Delhi : Asian Educational Services. ISBN 978-81-206-0000-3. Missing pipe in: |title= (help)
  7. "Etymonline", Wikipedia (in English), 2026-07-26, retrieved 2026-07-30
  8. Oxford English Dictionary (en).
  9. Herman Gundert, H. (1872). Malayalam And English Dictionary.
  10. "Etymonline", Wikipedia (in English), 2026-07-26, retrieved 2026-07-30
  11. Brown, Charles Philip (1903). A Telugu-English Dictionary (1903).
  12. M; o; n; i; c; a; B; h et al. (2011-09-28). "Fresh Curry Leaves Add A Touch Of India" (en). NPR. https://www.npr.org/2011/09/28/140735689/fresh-curry-leaves-add-a-touch-of-india.
  13. Book sources - Wikipedia (en).
  14. TOGEL138: Link Situs Slot Gacor Bet Resmi Situs Slot Thailand Maxwin Hari Ini (id-ID).
  15. Seid, Shelley (2017-10-18). Curry is the story of South Africa on a plate (en).
  16. "Colleen Taylor Sen", Wikipedia (in English), 2026-07-16, retrieved 2026-07-30