Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Black Girl

Diyila Dagbani Wikipedia
{{Databox}

Black Girl (French: La noire de...) nyɛla kperigu din daa kperi 1966 yuuni, Ousmane Sembene ŋun nyɛ Senegalese bilichini n daa sabili ka wuhi din simdi ni di kperili shɛm.[1]

Kperigu nyɛla din pahi Sembene 1962 "Voltaique collection", Sembene daa nyɛla kperigu ŋɔ haŋkali ninsalinima behigu ni. [2]Kperigu maa kperi kperiti biinga Mbissine Therese Diop kperigu maa ni bi ni booni so Diouana la, nyɛla Senegalese bipuɣinga ŋun yi tiŋ yuli booni Dakar, ka kpuɣi napɔŋ chaŋ nti ʒini France tiŋ yuli booni Antubes. Bipuɣinga ŋɔ daa chaŋ France maa ni O ti tum tuma n ti France bilichini mini paɣ'.

Diouana daa mali tahima ni O tuɣi tuun kurili France, dini n nyɛ bihi gbubi sɔŋ bi laamba, biyoligu(Nanny), ka lahi mali tahima ni O biɛhigu ni viɛligi n ti O. O ni daa daa paai Antibes, Diouana ni daa tumdi shɛbi tuma maa daa bi gbubo viɛnyɛla, ka di zuɣu daa che ka O bohi O biɛhigu France tingbani anfaani zaŋ ti O.

Black Girl nyɛla piligu gbansabila (Sun-Saharan African) kperigu din nya tinduya zaɣ' viɛnyɛla , a maa silimiinsi daa bi taɣi dɛili viɛnyɛla di ni daa tuui yina saha shɛli maa, zaŋ chani yuuni 2010s di daa lɛbila kperi gahindili Andunia yaangi ceneei yulibu shahi

Kperigu kuli chanila tooni ka labira nyaaŋa, dini nyɛ di wuhiri Diouana biɛhigu France O tuma shee ni tɛha O ni daa be shɛm Senegal.

O tɛha maa puuni di wuhiya ni O yila Dakar tinkpaŋa na. Salo pam ban be tiŋ' maani nyɛla ban bi chaŋ shikuru. Diouana ni daa na be tiŋkpaŋa maa O daa zuo ka O yi n chani bori tuma. Dahinshɛli, ka France paɣ' so ŋun yuli booni Madame daa ti kana Diouana nim ʒishee m-bori tuma tumidiba ka piigi Diouana m-pahi paɣ' shɛba ban gba ka tuma maa zuɣu.

O daa pii Diouana do mini O ni daa maagi O maŋ ʒia ka bi varigiri ka mani O tabi maa.

Madame daa kpuɣila Diouana ni O yoli O bihi Dakar. Diouana daa tila ŋun kpuɣi O tuma maa pini, dini n-nyɛ ninpɔrigu, O ni daa da bidibili so sani 50 guineas. Ka bi daa zaŋ yili duu. Di yi ti niŋ ka

Diouana ka tuma, O daa yi chanila O dagorili sani ka O mino di go fɔŋ .

Monsieur mini Madame daa malo shaawara ni bi bɔri mi ni O saɣ' ka bi ʒio chaŋ France nti ti O tuma. Diouana suhu daa paligiya pam ka O pun tɛhiri O ni nyen bɛ biɛhi shɛli France.

Diouana ni daa ti paai France tiŋgbani, tuma maa ŋɔ n-daa kuli nyɛli luɣulikam, duɣibu, milbu ni paɣibu ka O daa kuli niŋdi Madame yiŋ n-ti pahi O zɔ nim yiŋsi.

Madame daa bi gbubo viɛnyɛla, Diouana daa minla biyoligu ka bi ʒio na, ka mani O ni daa pun niŋdi shɛm Senegal. Yala ŋɔ daa gari Diouana, domini O minla saha ni bɛini ka O ni tooi go n-gili baŋ France .

O daa kuli niŋdi binshɛɣu France daa duɣibu ni duri milbu, Madame daa bi saɣi ka O yiri yili maa ni. Di daa yi ti niŋ ka Diouana yɛ nein suma, Madame yeri O mi ni O yeei mili soŋ ka yɛli O ni O di tam ni tuma zuɣu ka O ʒio na .

Bi yiŋ maa paati shɛli ni so daa ti moɣisi O jirili ka yɛli ni O na ʒin moɣisi bipuɣinga ŋun nyɛ gbansabila.

Diouana daa ti nye gbaŋ dini yi O ma sani na, Monsieur n-daa karim gbaŋ maa ti Diouana. Gbaŋ maa bohirila daliri din che ka O bi wum O bipuɣinga maa damli ka di yuui lala, ka suhi Diouana laɣifu bɛla.

Diouana daa chahi chahi la ghaŋ maa n-zaŋ labi.

Sahakam Madame daa kuli tahirila Diouana zuɣu ka yaro ni O yi bi tum O pala ŋun yɛn di. Diouana daa bɔri la soli ni O kpuɣi ninpɔrigu shɛli O daa zaŋ tiba maa ka bi nya nasara.

Muɣisigu ŋɔ n-daa kuli nyɛli hali ka Diouana ti zaɣisi ni O kulahi tum tuma. Monsieur daa na kuli mondimi ni O yo Diouana ka Diouana daa zaɣisi laɣifu maa dɛibu.

Diouana daa ti dila O maŋ nyɛvuli shinshɛɣu ni, O daa korigila O maŋa Monsieur mini Madame yiŋ. Kperigu maa naila Monsieur ni kpuɣi napɔŋ labi Senegal ni Diouana bagi, ninpɔrigu n-ti pahi laɣifu n-chaŋ Diouana dɔɣim sani. O ni daa paai O daa ti Diouana ma laɣifu ka O daa zaɣisili. Monsieur ni yi tinkpaŋa maa,  ka bidib bila gbubi ninpɔrigu n-guui doli O nyaaŋa

Bi ni daa laɣim di Kpɛri kpɛritiba, ŋun ŋmahiri anfoonima ka tumdi Actualities Senegalaises daa mali Mbissine Therese Diop anfooni shɛli Sembene ni daa nya, ka bo soya ka O mini Diop di fiila zaŋ kpa Black Girl sinii maa polo. Diop niriba daa bi bɔri ni O kpe kperigu ni, amaa Sembene ni daa chaŋ paai Diop ka O daa saɣi ti O ni bɔri O kperigu maa ni. O dɔɣim ni O ʒi ʒee ni taba daa bi saɣi ti O piibu maa.[3] Sinii maa daa nyɛla bi ŋmai pam Senegal ka bo so ka O di alizama French ka bi zaŋ niŋ Diop ni daa kpɛri yaɣi shaŋa maa. Bi daa vihiri Diop yuuni 2016, ka O yɛli ni nema kam O yɛ sinii maa ni daa nyɛla O shɛ shɛli O maŋ maŋa domini O nyɛla teela , gbaai yihi zaɣ' yini.[4]

Ministry of cooperation Cinema Bureau, daa nyɛla ban zaɣisi Black Girl sinii ŋɔ ban mi nyɛ ban tabiri sɔŋdi French balli siniinima ni arizichi. Bi daa zaɣisili la sinii maa ni yɛri bee hakali shɛli ni ʒiri zuɣu.

  • Mbissine Therese Diop ŋuni nyɛ Gomis Diouana
  • Anne-Marie Jelinek ŋun nyɛ Madame
  • Robert Fontaine ŋun nyɛ Monsieur
  • Momar Nar Sene ŋun nyɛ Diouana dagorili maa
  • 1966, Prix Jean Vigo for best feature film
  • 1966, Tanit d'Or, Carthage Film Festival
  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Girl_(1966_film)
  2. https://archive.org/details/oxfordhistoryofw00geof
  3. https://archive.org/details/sistersofscreen00beti
  4. https://www.criterionchannel.com/videos/m-bissine-therese-diop-on-black-girl