Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Asida

Diyila Dagbani Wikipedia
Asida
koko
Yaɣ shelipudding Mali niŋ
TiŋaAlgeria, Moroco, Tunisia, Lebanon, Egypt Mali niŋ
Binyɛra ka bɛ zaŋ namliwheat flour Mali niŋ
Described at URLhttps://food-heritage.org/beiruti-assida/ Mali niŋ

Asida (عصيدة, bee Maghrebi ġsydë, ka bɛ boli li [ˈʕs(ˁ)iːdə]), di nyɛla bindiri shɛli din yɔli musulinsi tiŋsi maa ni[1], di nyɛla bindiri kom laasabu ka bɛ damdi li di duɣibu shee, shɛli ni bɛ pahiri la shiri. ka di balim mini sakoro ŋmani taba, ka ban tooi dirili be Afrika nuzaa tiŋsi maa polo. Kpuɣilimi bindiri shɛli sokam ni ni ka di be musulinsi tiŋsi maa puuni.

Asida nyɛla ni yɔli tiŋshɛŋa n nyɛ: Sudan, Morocco, Libya, Algeria, Tunisia, Yemen, Ethiopia, Eritrea, ni ŋan pahi pahi. Be tooi dirilimi saha shɛli bɛ ni ti vuhira kamani Moolidi mini chuɣu saha, ni bɛ yi ti mali zama laɣimbu.[2]

Lala yuli maa asida nyɛla din yina musulinsi ni na عصد (ʿ-ṣ-d), kamani bɛ ni yi zaŋ bachinima n laɣim taba la.[3]

tuuli bɛ ni kuli yɛn yɛli lala bindirigu ŋɔ asida yɛl' tɔɣa tiŋ' shɛli ni daa pahi kurumbuna pia musulinsi taarihi ni ka Ibn Sayyar al-Warraq bɛ ni boli so Kitab al-Ṭabīḫ (كتاب الطبيخ, bindira kundi) la daa yihili na.[4]

asida daa lahi nyɛla bɛ ni boli shɛli yuli musulinsi bindira kundi puuni ka di dabisa nyɛ kurumbuna pia ni ata ni pia ni anahi yuuni. di daa yina Rif din be Morocco polo maa, ka nye zim shɛli bɛ ni niɛma ka di bala.

French baŋda Maxime Rodinson daa yɛliya, ni asida daa nyɛla din bindiri gahindili din pahi Bedouin din be tiŋsi din dii pa Musulinima zaa gba puuni.[5]

Tiŋ kurili din nyɛ Fez la ni, bindirigu kɔhinima kɔhirili ka bɛ niŋ sichiri n bahi bahi di zuɣu, ka bihi tooi dirili di yi niŋ ka bɛ yi shikuru kuli yiŋa.

Libyan nima dirila asida ni bi nyaɣisa, kamani shiri, bee dobino, shɛli ni ka bɛ nyaligirila butter.

Asida (Aseeda) nyɛla Palestinian nima ni kuli zaŋ shɛli n niŋ bɛ bindirigu. Bɛ kuli dirilimi saha shɛli kam.

A yi chaŋ Sudan, asida n nyɛ bɛ koko[6]. Ka di niŋ bayaana nolɔri saha, ka bɛ dirili ni nimdi mini kpam.[7]

  1. Aseeda - African Food Network (en-US) (2022-07-14).
  2. CliffordAWright.Com (en).
  3. Team, Almaany. تعريف و شرح و معنى عصيدة بالعربي في معاجم اللغة العربية معجم المعاني الجامع، المعجم الوسيط ،اللغة العربية المعاصر ،الرائد ،لسان العرب ،القاموس المحيط - معجم عربي عربي صفحة 1 (en).
  4. Nasrallah, Nawal (2007-12-31). Annals of the Caliphs' Kitchens: Ibn Sayyār al-Warrāq's Tenth-Century Baghdadi Cookbook (in English). BRILL. ISBN 978-90-474-2305-8.
  5. CliffordAWright.Com (en).
  6. Sudanese mark grim war milestone amid surging hunger, hopes for peace | World Food Programme (en) (2025-04-14).
  7. Ramadan away from home in Sudan (en).