Ahmad Bamba
| Ahmad Bamba | |
|---|---|
| Tuma |
Sheikh Ahmad Muhammad Ibrahim Bamba c. 1940 – 7 January 2022) (Arabic: أحمد بن محمد Aḥmad ibn Muḥammad) (c. 1940 – 7 January 2022) ) daa nyɛla Ghana Muslimnima shikuru baŋda. O daa nyɛla karimba m-be Bayero University, Kano. O daa nyɛla ŋun wuhiri Hadith Sahih al-Bukhari o jiŋli (Darul Hadis (Home of Hadith)) din be Tudun Yola Kano State Nigeria puuni la. Bɛ daa m pa o la yuli m booni o Qala Haddasana,[1] dama di daa nyɛla yɛltɔɣ'ŋmasuɣu shɛli o ni daa tooi n zooi ka o mali n niŋdi o wuhibu puuni.[2][3][4]
Piligu biɛhigu
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Bɛ daa n dɔɣila Sheikh Dr. Ahmad Bamba yuuni 1940 puuni. Alabar A.E.B. bee Nguwan Gonjawa, din kaɣi n yi kpaŋ bela ka che Kumasi metropolis of Ghana la puuni ka bɛ daa n wumsi o. O ba n daa nyɛ Muhammad Ibrahim Bamba ka o manima mi nyɛ Hajia Khadijah (Mma Adizatu) mini Hajia Fatima (Mma Hajia), ka bɛ mi gba ma nyɛ Mma Gyamata, ŋun daa n-nyɛ shikuru baŋda ka daa lahi n-nyɛ Gonja community din m-be Kumasi la nima tuuli Naa la, Mallam Sani bipuɣinga.
O tuuli musilisi bohibu daa nyɛla din pili Wataniyya na daa yila tutelage of Sufi, Alhaji Baba Al-Waiz ( Babal-Waiz) ŋun daa bɛ Kantudu la sani. O daa nyɛla ŋun naagi bohibu ŋɔ yiŋa O baba sani. O daa nyɛla ŋun tuhi O baŋsim Fiqh baŋsim ni ( Islamic Jurisprudence) ka daa piligi Al-Ishmawiy baŋsim bohibu Mallam Amadu Langonto sani (Baba Ibrahim/ Ibrah mini Imam n ti zabaɣisi bidibiga). O daa lahi deei baŋsim tuuli Sunna nima sani ,Kumasi Sheikh Abdul Samad Habibullah sani. O Karim bi taba n daa nyɛ Mallam Imrana Musah, Afa kpema kuro zaŋ ti Ashanti region, Watanuyya Afa kpem kuro mini ŋun na bɛ nam ni maa zaa, Mallam Muntari ŋun na nyɛ Afa kpema zaŋ ti Dagbomba tiŋsi din bɛ Kumasi la, Alhaji Lawal of Baba Abbas ( bini mi so Alhaji Nuhu Abbas la) Mallam Zakaria of Alhaji Nuhu Kotokoli, Ustaz Umar,ŋun nyɛ Afa kpema n ti Yadiga tiŋkpaŋa, Alhaji Siidi, Mallam Muhammad Danraz b ti pahi Mallam Dan Azumi.
O zo kpeeni Mallam Muntari daa ti O hankali ni O tuhi mi O baŋsim bobu maa Sheikh Abdul Samad sani saha shɛli O ni daa yɛri O yɛli mɔɣisira zaŋ chaŋ Alabar zanŋ chaŋ Ankara tiŋ in (Oforikrom) O karimba Mallam Amadu ni daa bɛ shɛli maa soli maa waɣilim. Muntari daa nyɛla ŋun namin bohim baŋsiŋ Sheikh Abdul Samad Karin zuŋlani.
Muntari yɛligu puuni, Bamba daa nyɛla ŋun bohi teela tuma n pahi Mallam Awudu sani ŋun daa nyɛ gurinsi mini sissala nim naa la Kumasi tiŋgbani. O daa lahi nyɛla ŋun bɛ naɣi kparigu daabiligu puuni O ni daa bohim shɛli Muntari sani ŋun ba tuma daa nyɛ niɣiri kohibu.
O daa kuli bɛ daa biligu ŋun maa ni zaa yoli O daa nyɛla ŋun kpeɣi O karimbu nimohi, O ni daa bohim sheikh Abdul Samad sani nyaaŋa, Afa nim daa nyɛla ban yina Egypt na n kana Kumasi n ti mɛ Markaz Al-Sharif Karin zuŋ. Bamba mini O karimbi kpe ŋun yuli daa bolidi Muntari la daa nyɛla ban kpe karim zuŋ ŋɔ maa. O karimbanima maa daa nyɛ ka Bamba baŋsim maa ka ŋali ka bi daa. Bi daa ti O soli ni O chaŋ Egypt n ti tuhi O Karim . Chiri yini ka O daa nig ka daa lo niya ni O ni bohim Hadith Islamic University Madinah, ni mani ka o daa dɛigi BA, MA nti pahi PHD shahara gbaŋ.
Bamba daa nyɛla ŋun pahi Sheikh Hamad Bin Muhammad Al Ansaari shikuru bihi la zuɣu. Bamba daa nyɛla bini diɣi so tabili ni O nyɛla Muhadith baŋsim ni ʒini so pam University hali ni Bayaro University vldin bɛ Kano la ban daa taɣi nuu n dɛigi O , ka O daa kpalim nima ni n lɛbi Karimba mini Afa hali ni O nyɛvili tariga.[5][6]
Tuma
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]O daa nyɛla Karimba Bayaro University puuni n ti yaɣa shɛli bini boli Faculty of Islamic Studies ni manu ka O daa lahi wuhiri Hadith's la. Dini n daa ti zali Darul Hadith na ( Home of Hadith) jiŋli, O daa nyɛla ŋun tuhi Karim bihi wuhibu saha shɛli O ni daa paagi O vuhim yumani.
O daa kpi la AminuKano Teaching Hospital din bɛ Kano State silimi gɔli da baa ayopion yuuni 2022saha shɛli O ni daa nyɛ 82.[7][8]
Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- ↑ "Sheikh Ahmad Bamba, 'Kala Haddasana, na Kano ya rasu" (ha). BBC News Hausa. https://www.bbc.com/hausa/labarai-59907798.
- ↑ Sheikh Ahmad Muhammad Ibrahim Bamba: A tribute (en) (11 January 2022).
- ↑ Popular Kano cleric, Ahmad Bamba, is dead | Premium Times Nigeria (en-GB) (7 January 2022).
- ↑ Dr. Bamba's death hit the state very well: Ganduje - P.M. News (en-US).
- ↑ Shin wane ne Marigayi Sheikh Ahmad Bamba? - Manhaja - Blueprint Hausa version (en-US) (2022-01-14).
- ↑ Nigeria, News Agency of (2022-01-07). Islamic scholar Ahmad 'BUK' Bamba dies in Kano (en-US).
- ↑ Lawal, Nurudeen (2022-01-07). BREAKING: Tears as Prominent Islamic Scholar Dies in Kano - Legit.ng (en).
- ↑ "Sheikh Ahmad Bamba, 'Kala Haddasana, na Kano ya rasu" (ha). BBC News Hausa. https://www.bbc.com/hausa/labarai-59907798.