Agnes Ndirubusa
| Agnes Ndirubusa | |
|---|---|
| Burundi, | |
| O ya Tiŋgbaŋ | Burundi |
| Education | |
| Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibu | Silmiinsili |
| Tuma | |
| Tuma | lahabali sabira ni political analyst (en) |
Agnes Ndirubusa nyɛla gbansabila tingbani yuli booni Burundi bilichini Ŋun nye lahabali sabira ka lahi nye Ŋun tiri lahabali zaŊ jɛndi tɔbu saha. O nyɛla zuɣu lana n-ti lahabaya nambu ni sabbu yaɣili n ti Ʒingama zuɣu lahabaya yili Ŋan yuli nye Iwacu. O nyɛla ninvuhiso niriba pam ni mi ka Burundi gɔvinanti daa gbaai so n ti kpari silimiin gɔli October, yuuni 2019 pulini, nti pahi niriba ata ban gba daa nye o tum tuun di taba zuɣu, saha shɛli bɛ ni daa tiri lahabali n jƐndi zabili din daa luna Burundi linjima mini Democratic Republic of the Congo linjima nima sunsuuni. Bɛ daa niŋ o la sarika la yiɣi o yuma ayi yaanga pɔi ka o daa zo n kuli Tingbani yuli booni Belgium.
Lahabali zaŋ kpa o polo
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]Agnes Ndirubusa daa nyɛla Siyaasa vihibu ni kahagibu baŋda[1], ka lahi nyɛ zuɣu lana n-ti lahabaya nambu ni sabbu yaɣili[2] n ti Ʒingama zuɣu lahabaya yili Ŋan yuli nye Iwacu, din nƔe Ʒingama lahabaya sabbau ni nambu yili Ŋan pahi din balibu bahigu Burundi tingbani puuni.[1][3] Yuuni 2016 pulini, O tum tuun di kpee Ŋun yuli booni Jean Bigirimana daa nyɛla Ŋun yiɣi ka furi, ka bƐ bo o je.[1] Pirimla molo shɛŋa bƐ ni daa n mɔli n jndi o barigibu maa din kuli yɛn che ka bƐ baŋ o ni bie luhi shɛli la zuɣu, yɛltɔɣa pala nyɛla Ŋan dɔli di nyaangi na[1][2]
Silimiin gɔli October, yuuni 2019 pulini, O daa nyƐla Ŋun bie loori puuni n ti pahi o lahabali tiri taba ban daa n nye Christine Kamikazi, Egide Harerimana, Térence Mpozenzi n ti pahi bɛ droba Ŋun yuli booni Adolphe Masabarakiza, ka bƐ daa gbaai o nti yo' sarika.[3][4] Bɛ daa chani la Kibira National Park, luhi shɛli zabili din daa luna Burundi linjima mini Democratic Republic of the Congo linjima nima sunsuuni[3].[5][6] Pirinsi mini bi' pɔla daa nyɛla ban kaa gili bƐ loori maa ka daa gbaai bɛ zaɣi yino kam, ka daa zaŋ ba n tahi dan sarika puuni[7]. BƐ ni daa na bie bƐ gbaabu puuni,o tum tuundi kpee, Ŋun yuli nye Christine Kamikazi, daa nyɛla piringa yino ni Ŋme so tapaɣa[8]. Ndirubusa gba daa nyƐla bɛ ni gbaai so hali o ni daa yƐli tiŋ zuɣuri o mini o niriba maa ni daa chani daliri shɛli zuɣu[1]
Baayan bɛ ni daa gbaai o n naai, Pirinsi maa daa kpari o mi ka bɛ yɛli o o ni tum birigi zaligu shƐli,[9] ka bƐ ti naai n yƐli o ni o zaŋ dila o kpalan zuya n lɔri o taba ni bɛ bili tingbani maa prinsi mini linjima zabili[10], ka Ŋa zu~u daa che ka bɛ kpari o niŋ sarika duuni[11][12]. Ŋun daa su o sariya dibu daa zami ni bƐ kpari mi bƐ ba yuun pia ni anu zuɣu ni,[13][14] tor amaa silimiin gɔli January yuuni 2020 pulini, kootu maa daa Ŋmaai la yuma ayi ni pirgili n ti o ni o niŋ sarika ni[3][15] Kootu maa suhibu ni bɛ Ŋmaai yuma maa ka che daa bɛ nye nasara. O gbaabu maa din yina Burundi gɔvinanti sani daa nyɛla sala ni bƐ yu shƐli di bahi bahindi United Nations High Commissioner for Human Rights[16], Ʒingama zuɣu lahabaya wuligibu yili nima kamani Le Monde [3] mini DW[2], n-ti pahi Ʒingama zuɣu yili nima kamani Amnesty International [1] mini Human Rights Watch[5]
Baayan bɛ ni daa yiɣi o sarika ni na n ti pahi o nyvuli ni daa pa ŋmɛri saliŋ la zuɣu, o daa zomi n kuli Belgium o mini o yidana ni o dapala.[1]
Kundivihira
[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]- 1 2 3 4 5 6 7 Burundi : Journaliste au Burundi : un métier à très haut risque. (fr) (2023-07-17).
- 1 2 3 Burundi: 'horrific times' for critical press – DW – 07/22/2017 (en).
- 1 2 3 4 5 "Burundi : déjà un an de prison pour quatre journalistes" (fr). Le Monde.fr. 2020-10-22. https://www.lemonde.fr/afrique/article/2020/10/22/burundi-deja-un-an-de-prison-pour-quatre-journalistes_6057007_3212.html.
- ↑ Burundi : RSF demande la libération de quatre journalistes arrêtés en plein reportage (fr). RSF (2019-10-24).
- 1 2 Burundi: Journalists, Driver Detained on Reporting Trip (en). Human Rights Watch (2019-10-23).
- ↑ Musigati, the price of information (en-US).
- ↑ Burundi police arrest Iwacu journalists covering unrest (en-US) (2019-10-23).
- ↑ "Au Burundi, quatre journalistes d'un journal indépendant incarcérés depuis un mois" (fr). Le Monde.fr. 2019-11-22. https://www.lemonde.fr/afrique/article/2019/11/22/au-burundi-quatre-journalistes-d-un-journal-independant-incarceres-depuis-un-mois_6020147_3212.html.
- ↑ IPI-Admin (2019-10-24). Burundi holds four journalists without charges (en-US).
- ↑ Houreld, Katharine (2019-10-27). "Four Burundian journalists charged with undermining state security" (en-GB). Reuters. https://jp.reuters.com/article/world/four-burundian-journalists-charged-withundermining-state-security-idUSKBN1X50IF/.
- ↑ Au Burundi, quatre journalistes d'Iwacu maintenus en détention (fr) (2019-11-21).
- ↑ Attaque rebelle au Burundi: quatre journalistes maintenus en détention (fr) (2019-11-01).
- ↑ Burundi prosecutor seeks 15-year prison term for Iwacu journalists (en-US) (2020-01-03).
- ↑ Burundi Seeks 15-Year Jail Term for Journalists (en) (2019-12-31).
- ↑ Burundi Court Sentences 4 Private Journalists to Prison (en) (2020-01-30).
- ↑ Burundi : des experts de l'ONU dénoncent la condamnation de quatre journalistes à l'approche des élections (fr).