Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Abeti Masikini

Diyila Dagbani Wikipedia
Abeti Masikini
Kisangani (en) Translate, Silimin gɔli November 9, 1954
O ya TiŋgbaŋDemocratic Republic of the Congo
Kpibu sheeVillejuif (mul) Translate, Silimin gɔli September 28, 1994
Ŋ-ŋɔ kumnatural causes (en) Translate (uterine cancer (en) Translate)
BaJean-Pierre Finant
Education
Bala yɛlibu, sabbu bee buɣisibuFarinsi
Tuma
Tumabaaŋa
Magnum opusDixième anniversaire (en) Translate
Pin' shɛŋa o ni dee
Nuu tuunbaŋsim balibusoukous (en) Translate
Binkumdilivoice (en) Translate

Elisabeth Finant (bɛ daa dɔɣi o la Silimiin goli November dabaa awɔi dali yuuni 1954 ka daa kpi Siilimiin goli September biɛɣ'pihita ayi ka dali yuuni 1994), nyɛla niriba pam ni mi so Abeti Fina-Masikini bee Abeti Masikini,nyɛla Congo yili yiina mini ninvuɣ so ŋun sɔŋdi niriba.[1][2][3][4] Niriba pam nyɛla ban booni o "Queen of Soukous". O nyɛla ŋuu daa piligi o "band", Les Redoutables ka di nyɛ din sɔŋdi paɣaba ban nyɛ yili yiiniba.[5][6][7][8][9][10]

Bɛ daa dɔɣi o la Kisangani, ka di nyɛ din daa na be Belgian Congo saha ka pa be Democratic Republic of the Congo, Masikini nyɛla salo ni daa baŋ so yuuni 1971 din daa niŋ ka Togolese, Gérard Akueson daa nya ka o mali yili yilibu fahim din daa niŋ ka o kpa Découverte des Jeunes Talents yili yilibu kompatiisa la.[1][11][12][13] O tuuli "album", Pierre Cardin Présente: Abeti nyɛla o ni daa bahi shɛli yuuni 1973, ka di daa che ka niriba pam baŋ ka daa lahi nya daa yaɣa kamani Paris's Olympia Hall mini New York's Carnegie Hall.[14][4] Masikini nyɛla ŋun daa mali "album" din kalinli gari pishi, di shɛŋa nyɛ Les Disques Pierre Cardin, Pathé Records, Aziza, RCA Records, Polygram Records ni din kam pahi.[2][15][16][4]

  • 1973: Pierre Cardin Présente: Abeti (Les Disques Pierre Cardin/Sonafric) Ref: SAF 93501
  • 1975: Abeti Masikini (Pathé Marconi/EMI) Ref: 2C O64 15741
  • 1976: Abeti à Paris (Pathé Marconi/EMI) Ref: 2C06215.772
  • 1977: Abeti (Capriccio) Ref: 37014
  • 1977: Visages (BBZ productions/RCA) Ref: BZL 7014
  • 1978: Abeti: Kupepe Suka (BBZ productions/RCA) Ref: BZL 7019, RCA – BZL 7019
  • 1979: Na Pesi Yo Mboté (45 rpm)
  • 1979: Bifamuri (45 rpm)
  • 1979: Mbanda Na Ngai (45 rpm)
  • 1980: Mokomboso (Eddy'son/ Sonics Records) Ref: 79398 / 79398
  • 1981: Dixième anniversaire (Dragon Phoenix) Ref: DPX 829
  • 1982: Abeti (Iris production) Ref: IRS 001
  • 1983: Abeti: Naleli (Zika Production)
  • 1984: Amour Ya Sens Unique (IAD/African Record Industry) Ref:IAD/S 0015
  • 1984: Abeti & Eyenga Moseka: The Duo Of The Century (IAD/ African Record Industry) Ref: IAD/S 0016
  • 1985: Ba Mauvais Copiste (Win Records/Africa New Sound/Tabansi) Ref: WNL 403, ANS 8402
  • 1985: Samoura (Bade Stars Music) Ref: AM 030
  • 1986: Je suis fachée (Bade Stars Music) Ref: AM 033
  • 1987: En colère (Bade Stars Music) Ref: AM 035
  • 1988: Scandale de jalousie ( maxi 45 rpm ) (Polygram/ LAB) Ref: LAB 101
  • 1990: La Reine du soukous (AMG/Polygram)
  • 2013: Le Tube Chéri Bade (Biobionava/G.Akueson). Reissue of the Tenth Anniversary album .
  • Berthrand Nguyen Matoko (1999). Abeti Masikini la voix d'or du Zaïre. L'Harmattan. ISBN 2-738-47823-9.
  1. 1 2 Matoko, Berthrand Nguyen (1 June 1999). Abeti Masikini: La voix d'or du Zaïre (in French). Paris, France: Éditions L'Harmattan. p. 21. ISBN 978-2-296-38726-3.
  2. 1 2 Kanka, Joseph (24 September 2004). "Congo-Kinshasa: Du 27 septembre au 9 octobre 2004, un grand Hommage à Abeti Masikini" (fr). Le Phare (Kinshasa, Democratic Republic of the Congo). https://fr.allafrica.com/stories/200409240528.html.
  3. Lokale, Prisca (28 December 2021). RDC: Yolanda, la fille aînée de Abeti Masikini a été enterrée ce mardi (fr).
  4. 1 2 3 Fraser, C. Gerald (11 March 1974). "African Singer, Too, Got A Start in Church Choir" (en-US). The New York Times (New York, New York, United States). ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/1974/03/11/archives/african-singer-too-got-a-start-in-church-choir.html.
  5. Balde, Assanatou (8 May 2016). Paris rend hommage à la grande diva congolaise Abéti Masikini (fr-FR).
  6. Matanda, Alvin (12 September 2023). Découvrez l'histoire captivante d'Abeti Masikini: une légende inoubliable (fr).
  7. Kayumba, Arthur (28 September 2019). Musique: Abeti Masikini demeure la "tigresse aux griffes d'or" forever (fr).
  8. New African, Issues 184-195 (in English). London, United Kingdom: IC Magazines Limited. 1983. p. 56.
  9. Musique: les 20 ans de la mort d'Abeti Masikini seront commémorés au Grand Hôtel Kinshasa (fr) (21 November 2014).
  10. Noëlla Ndaya dénonce les harcèlements et toutes formes de violences faites contre les femmes en milieux professionnels dans sa chanson "promotion canapé" (fr) (24 April 2021).
  11. MN la revue du monde noir bingo, Issues 444-453 (in French). Paris, France: Bingo. 1990. p. 47.
  12. musicMe: Biographie de Abeti Maskini (Fr).
  13. Abeti Masikini Finant Elisabeth 1954 -1994 (fr-FR) (19 June 2012).
  14. Mpisi, Jean (21 September 2020). Le programme sino-congolais pour le développement des infrastructures en RDC (in French). Paris, France: Éditions L'Harmattan. pp. 23–24. ISBN 978-2-14-015822-3.
  15. "Congo-Kinshasa: La femme dans la musique congolaise: muse et actrice" (fr). Le Potentiel (Kinshasa, Democratic Republic of the Congo). 12 March 2005. https://fr.allafrica.com/stories/200503140105.html.
  16. Diop, Jeannot ne Nzau (12 March 2005). "Congo-Kinshasa: La femme dans la musique congolaise de 1960 en 2005" (fr). Le Potentiel (Kinshasa, Democratic Republic of the Congo). https://fr.allafrica.com/stories/200503140106.html.